Türkmenistan’da düzenlenen «Mutlu Dönemin Tiyatro Sanatı» başlıklı 5. Uluslararası Tiyatro Festivali, farklı ülkelerden gelen yaratıcı toplulukların sahne eserleriyle devam ediyor. Festival kapsamında Kazakistan, Rusya, Tacikistan, Özbekistan ve Ermenistan tiyatro topluluklarının gösterileri izleyicilerle buluşuyor.

Festivalin bir sonraki gününde, Mahtumkulu Ulusal Müzikal Dram Tiyatrosu sahnesinde Özbekistan’ın Buhara Devlet Müzikal Dram Tiyatrosu tarafından «Melikenin Gözyaşları» («Dodhoh») adlı oyun sahnelendi. Kırgız yazar Sultan Rayev’in «Prensesin Gözyaşları» adlı dramından uyarlanan eserin yönetmenliğini Laziz Navruzov üstlendi.

Oyunda, Orta Asya tarihinde «Alay Melikesi» ve «Güneyin Kraliçesi» adlarıyla tanınan Kurmanjan Datka’nın hayatındaki zorlu dönemler anlatılıyor. XIX. yüzyılda yaşamış olan bu tarihî şahsiyet, Hokand Hanlığı ve Buhara Emirliği’nde general rütbesine eşdeğer kabul edilen yüksek «datka» unvanını taşıyan Orta Asya’daki tek kadın hükümdar olarak tarihe geçti. Farsçadan çevrildiğinde «adil» veya «hâkim» anlamına gelen «dodhoh» unvanı da onun tarihî konumunun önemini ortaya koyuyor.

Başkahramanı oyuncu Nafisa Saidova canlandırdı. Oyunun sahne tasarımı, anlatılan olayların atmosferine uygun şekilde değişen bir anlayışla hazırlandı. Bazı sahnelerde izleyicilerin karşısında aşılması güç dağ silsileleri, bazılarında ise geniş su manzaraları canlanıyor. Kuş figürleri, hayvan başları ve diğer dekor unsurları, dönemin tarihî olaylarının etkileyici biçimde aktarılmasına katkı sağlıyor.

Sahnenin farklı köşelerine yerleştirilen üç yaşlı kadının hüzünlü sesleri ve kader habercisi karakteri, oyuna ayrı bir gizemli hava katıyor. Bu karakter başkahramanın karşısına bazen çıkıyor, bazen gözden kayboluyor; kimi zaman ona cesaret verirken kimi zaman da endişeye sürüklüyor.

Eserdeki diyalog ve monologların büyük bölümünün halk edebiyatına yakın şiirsel bir dille yazılması, sahne yapımının sanatsal etkisini daha da güçlendiriyor. Ressam Farhod Hotamov’un hazırladığı sahne dekoru da özel ilgiyi hak ediyor. Bazı sahnelerde gölge tiyatrosu tekniklerinin kullanılması izleyiciler üzerinde farklı ve etkileyici bir izlenim bırakıyor.

«Melikenin Gözyaşları» oyunu, izleyiciler ve tiyatro sanatının temsilcileri tarafından büyük ilgiyle karşılandı. Gösteri, coşkulu alkışlar ve çiçek buketleriyle sona erdi. Oyunu Türkmenistan Halk Sanatçısı ve tanınmış tiyatro yönetmeni Kakacan Aşyrov da izledi. Konuklar kendisiyle hatıra fotoğrafları çektirdi.

Türkmenistan’da beşinci kez düzenlenen Uluslararası Tiyatro Festivali, farklı ülkelerin yaratıcı topluluklarının deneyim paylaşması, tiyatro sanatının gelişimini ele alması ve kültürel ilişkileri güçlendirmesi açısından önemli bir platform niteliği taşıyor.