Sudan sonra en popüler içecek olan çay, eski çağlardan beri insanlık kültürünün ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Günümüzde dünya genelinde çay üretiminin büyük bir kısmı birkaç temel devletin payına düşmektedir. Gelin, her birinin kendine özgü özelliklerine ve çay kültürüne kısaca göz atalım.

  1. Çin — Asil İçeceğin Vatanı Üretim hacmi açısından rakip tanımayan Çin, yılda yaklaşık 3,2 milyon ton çay üreterek küresel pazarın neredeyse yarısını karşılamaktadır. Çayın ortaya çıkışı hakkında eski efsaneler bulunmakta olup, bunların arasında İmparator Şen-nun'un adı ile ilgili tarihi kıssalar da yer almaktadır. Günümüzde bu ülkede yeşil, siyah ve beyaz gibi çayın tüm temel türleri hazırlanmaktadır. Çinliler için çay sadece bir içecek değil, aynı zamanda derin manevi bir ritüeldir. Bu nedenle üretilen ürünün büyük kısmı iç pazarda tüketilmektedir.

  2. Hindistan — Milli Sevgi ve Kitlesel Tüketim Yılda 1,37 milyon ton civarında çay üreten Hindistan bu alanda ikinci sırada yer almaktadır. Ancak Çin gibi bu ülkede de ürünün yaklaşık %80'i dış ülkelere gönderilmeyerek ülkenin kendi içinde tüketilmektedir. Milli «masala çayı» — yani süt ve çeşitli baharatlar karıştırılarak demlenen güçlü içecek, milyonlarca insanın günlük yaşamının temel bir parçasıdır. XIX. yüzyılda İngilizler tarafından açılan Assam ve Darjeeling alanları günümüzde dünyada kaliteli çayın simgesine dönüşmüştür.

  3. Kenya — Dünyanın Ana Siyah Çay İhracatçısı Asya ülkelerinin hâkimiyetine rağmen Afrika bölgesindeki Kenya, dünyada siyah çayın en büyük ihracatçılarından biridir. Yıllık 570 bin ton dolaylarında ürün üreten bu ülkede, yarım hektardan bile az yerleri kaplayan 500 binden fazla küçük kiracı emek vermektedir. Yüksek dağlık ve ekvatoral iklim şartları, en iyi çay çeşitlerini yetiştirmeye imkân tanımaktadır.

  4. Sri Lanka — Çay Endüstrisine Kadar Eskiden «Seylon» adı ile tanınan bu ada devleti, çay sektörüne beklenmedik bir talihsizlik nedeniyle sahip olmuştur. XIX. yüzyılda kahve ağaçlarını yok eden mantar hastalığı yüzünden toprak sahipleri çaya geçmek zorunda kalmışlardır. Günümüzde yıllık 256 bin ton ürün üreten Sri Lanka, dünya pazarında klasik bütün yapraklı çayın önde gelen üreticisi olmaya devam etmektedir.

  5. Türkiye — Çay İçmekte Önderliği Koruyan Ülke Her bir vatandaşı yılda ortalama bine yakın bardak çay içen Türkler bu alanda dünyada eşi benzeri olmayan ülkelerden biridir. Rize vilayeti başta olmak üzere Karadeniz kıyılarında yıllık 246 bin ton çay yetiştirilmektedir. Geleneksel kırmızı renkli ve özel lale biçimli çay bardaklarında sunulan bu içecek Türk halkının milli özelliğine dönüşmüş, hatta bazı bölgelerdeki kasabaların isimlerini bile etkilemiştir.