Türkmen halkının eski dönemlerden günümüze ulaşan millî geleneklerinde, göreneklerinde ve inançlarında doğayla ilgili kavramlar önemli bir yer tutmaktadır. Bunlardan biri de halk arasında kutsal kabul edilen dagdan ağacıdır. Gahryman Arkadag’ın «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» adlı kitabında da bu ağacın Türkmenlerin yaşamındaki önemi ve onunla bağlantılı gelenek ve inanışlar hakkında değerli bilgiler yer almaktadır.
Atalarımız, dagdan ağacının «nazar ve kötü sözlerden koruduğuna» inanarak onu günlük yaşamlarında yaygın biçimde kullanmışlardır. Halk arasında «yrgaý» adıyla da bilinen bu ağaç, sağlamlığı ve kolay işlenebilmesiyle öne çıkmıştır. Bu nedenle çapa, havan ve çekiç gibi ev ve tarım aletlerinin sapları bu ağaçtan yapılmıştır.
Dagdan ağacı, Türkmenlerin yaşam kültüründe, özellikle beşik yapma geleneğinde de kullanılmıştır. Eski Türkmen ak evlerinde, renkli iplerden örülen beşiğin iki yanında bulunan destek direkleri, yani «gabsalar», dagdan ağacından hazırlanmıştır. Ağacın sağlamlığı beşiğin dayanıklılığını sağlamıştır. Halk inanışına göre dagdan ağacından yapılan bu desteklerin bebeği nazardan, kötü sözlerden ve çeşitli tehlikelerden koruduğuna inanılmıştır.
Dagdan ağacıyla ilgili bu tür gelenekler, atalarımızın doğaya yönelik kendine özgü yaklaşımını, millî düşüncelerini ve yaşam tecrübelerini ortaya koymaktadır. Bu mirasın araştırılması ve gelecek nesillere aktarılması, millî kültürümüzün değerlerinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.









Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.