Diyabetin Son Yüzyılı Mı?
Tıp dünyası şeker hastalığının (diyabet) tedavisinde yeni bir dönemin eşiğinde bulunuyor. Uzun yıllar boyunca sadece insülin iğneleri ve sıkı bir diyet aracılığıyla kontrol altında tutulabilen bu kronik hastalık, artık rejeneratif (yenileyici) tıp tarafından kökten değiştirilebilir. Çin'in ve Batı ülkelerinin önde gelen araştırma merkezlerinin kök hücreler üzerinde gerçekleştirdiği deneyler, gelecekte bu hastalığın tamamen alt edilmesinin mümkün olduğunu gösteriyor.
Ancak bu bilimsel gelişmenin arkasında neler yatıyor ve biz ne zaman kitlesel bir tedaviden bahsedebiliriz?
Yeni Tedavinin Temel Amacı ve Elde Edilen Sonuçlar Kök hücre tedavisinin temel amacı; vücudun kendi içinde yeniden insülin üretme yeteneğini geri kazandırmaktır. Hastalık sürecinde pankreasın hasar gören beta hücreleri işlevini yitirir. Yapılan ilk klinik tedaviler, şeker hastalığının ağır formlarından muzdarip bazı hastalarda kök hücre naklinin ardından kandaki şeker seviyesinin normalleştiğini ve yapay insüline olan ihtiyacın ciddi oranda azaldığını gösterdi.
Buna rağmen, bilim dünyası bu başarılara temkinli yaklaşıyor. Uzmanlar şu anda üç temel engel üzerinde çalışıyorlar:
- Bağışıklık Sisteminin Direnci: Tip 1 diyabette vücudun kendi bağışıklık sistemi yeni nakledilen hücreleri "düşman" olarak kabul edip onları yok etmeye çalışır. Bilim insanları bu hücreleri koruyacak özel mikro-kapsüller geliştirmenin üzerinde çalışıyorlar.
- Güvenlik ve İstikrar: Kök hücrelerin vücutta ne kadar süre aktif kalacağı ve gelecekte istenmeyen tümörlere (ur hastalıklarına) yol açıp açmayacağı henüz tamamen kanıtlanmış değildir.
- Erişilebilirlik: Bu tedavi yöntemi şu anda sadece laboratuvar şartlarında ve son derece yüksek maliyetli projeler kapsamında uygulanmaktadır. Bunu dünyadaki milyonlarca hasta için ulaşılabilir bir ürün seviyesine getirmek çok uzun yıllar sürecek bir emeği gerektirmektedir.
Uzmanların Çıkardığı Sonuç: Günümüzde "diyabet tamamen yenildi" demek için henüz çok erken. Fakat bu araştırmalar, hastalığın sadece semptomlarını ortadan kaldırmayı değil, onu kökten iyileştirmeyi hedefleme yolunda son 50 yılda atılmış en büyük bilimsel adımdır.
Bugün için kök hücreler hazır bir ilaç değil, geleceğe yönelik en büyük ve gerçekçi umudumuzdur. Hastalar için ise şu anda en güvenilir yöntem; doktor gözetimi, doğru beslenme ve geleneksel teknolojik araçları (glukometreler ve insülin pompaları) kullanmaya devam etmektir.
