
Halk arasında büyük bir beğeniyle tüketilen, özellikle de çocukların en sevdiği meyvelerden biri olan dut, sadece kendine has tatlı lezzetiyle kalmayıp, aynı zamanda insan sağlığına sunduğu çok yönlü tıbbi faydalarıyla da öne çıkmaktadır.
Günlük yaşamımızda çeşitli şuruplar, reçeller ve pekmezler yapımında yaygın olarak kullanılan dut, içeriğindeki zengin besin ögeleri ve mineraller açısından en faydalı meyveler arasında yer alır. Bilimsel araştırmalar ve halk hekimliği, bu harika meyvenin içeriğinde glikoz, fruktoz, organik asitler, uçucu yağ, karotenin yanı sıra C, E, K, PP vitaminleri ile B vitamini kompleksinin bulunduğunu kanıtlamaktadır. Bunların yanında dut, vücudun normal çalışması için gerekli olan kalsiyum, sodyum, magnezyum, fosfor, potasyum, çinko ve bakır gibi değerli mikro elementler açısından da oldukça zengindir.
Meyvenin çeşitlerine ve kısımlarına göre tıbbi özellikleri şu şekilde değişiklik göstermektedir:
Kara Dut: Kara dutun meyvesinde yukarıda sayılan maddelerin yanı sıra, kansızlığın (aneminin) önlenmesinde ve kandaki hemoglobin seviyesinin yükseltilmesinde büyük öneme sahip olan demir maddesi yüksek miktarda bulunur. Yaprağında ise tıpta yaygın olarak kullanılan tutin glikoziti yer almaktadır.
Ak Dut (Beyaz Dut): Beyaz dutun gövde kabuğundan ve kökünden elde edilen doğal sıvı (özüt), tıbbi bir ilaç olarak kullanılıp öksürük, nefes darlığı (astım) ve saralık (epilepsi) hastalıklarının tedavisinde etkili bir şekilde yardımcı olur. Ayrıca bu çare, vücuttaki fazla sıvıların atılmasında (idrar söktürücü) ve solunum yollarının temizlenmesinde (balgam söktürücü) halk hekimliğinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Sonuç olarak, mevsimine göre dutu düzenli ve kararında tüketmek, vücut direncini ve bağışıklık sistemini güçlendirerek birçok hastalığın önlenmesine yardımcı olur.
Keywords