
Futbol dünyasının en prestijli turnuvası olan FIFA Dünya Kupası, 23. organizasyonuna yaklaşıyor. ABD, Kanada ve Meksika'nın ortak ev sahipliği yapacağı bu turnuva, tarihi boyunca birçok unutulmaz olaya, rekora ve heyecanlı ana tanıklık etti. Dört yılda bir düzenlenen bu görkemli turnuva, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle iki kez düzenlenememişti. 1930'da başlayan bu yolculukta bugüne kadar 8 farklı ülke dünya şampiyonu unvanına sahip oldu. Brezilya 5 şampiyonlukla bu listede liderliğini koruyor.
İlk adımlar ve 1930 yılı FIFA'nın dönemin başkanı Jules Rimet'in girişimleriyle kurulan Dünya Kupası, ilk kez 1930 yılında Uruguay'da düzenlendi. Uruguay'ın 1924 ve 1928 Olimpiyat şampiyonu olması ve bağımsızlığının 100. yılını kutlaması nedeniyle ev sahibi seçilmesi, Avrupa takımlarının tepkisine yol açtı. Uzun yolculuk nedeniyle Avrupa'dan sadece dört ülke (Belçika, Fransa, Romanya ve Yugoslavya) katıldı. 13 takımın katıldığı ilk turnuvada finalde Arjantin'i 4:2 yenen Uruguay, tarihteki ilk şampiyon oldu. İlginç bir detay olarak, final maçının hakemi John Langenus sahaya ceket ve kravatla çıkmıştı.
1934 ve 1938 yılları: İtalya'nın egemenliği 1934 yılında İtalya, turnuvayı kendi ülkesinde düzenleme hakkını kazandı. Uruguay, Avrupa ülkelerinin katılımının az olmasına tepki göstererek bu kez katılmadı. İtalya, eleme maçında oynayan ilk ve tek ev sahibi olarak tarihe geçti. 1938 yılında Fransa'da düzenlenen şampiyonada ise İtalya, Macaristan'ı 4:2 yenerek antrenör Vittorio Pozzo ile üst üste iki kez şampiyon olan ilk ve tek antrenör olma başarısını gösterdi.
1950 – 1966: Yeni tarih ve aralar İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1950 yılında Brezilya'da düzenlenen turnuvada tarihi bir final yaşandı. Uruguay'ın Brezilya'yı yenmesi, ülkede bir haftalık yas ilan edilmesine yol açtı. 1954 yılında İsviçre'de düzenlenen şampiyonada Türkiye, ilk kez Dünya Kupası'na katıldı. 1958 yılında İsveç'te Brezilya ilk kez dünya şampiyonu oldu ve Pele'nin yıldızının parladığı dönem başladı. 1966 yılında İngiltere'de düzenlenen şampiyonada ise finalde Batı Almanya'yı 4:2 yenen İngiltere, tarihindeki tek şampiyonluğunu kazandı.
1970'ler: Renkli yayınlar ve yeni kurallar 1970 yılında Meksika'da düzenlenen şampiyonada ilk kez oyuncu değişikliği ile sarı ve kırmızı kart sistemi kullanıldı. Tüm maçlar renkli canlı yayında gösterildi. Brezilya üçüncü kez şampiyon olup Jules Rimet kupasının daimi sahibi oldu. 1974 yılında Batı Almanya'da düzenlenen turnuva, yeni kupa ismi olan "FIFA Dünya Kupası" adıyla gerçekleştirildi. 1978 yılında ise Arjantin, Peru'yu 6:0 yenerek tartışmalı bir durumda kendi evinde şampiyon oldu.
1980 ve 1990'lar: Maradona ve görkemli anlar 1982 yılında İspanya'da takım sayısı 24'e çıkarıldı. 1986 yılında Meksika'da Diego Armando Maradona'nın İngiltere kalesine eliyle attığı meşhur "Tanrı'nın eli" golü ve aynı maçtaki şık golü futbol tarihinin en unutulmaz anları oldu. 1990 yılında İtalya'da Batı Almanya şampiyon oldu ve Franz Beckenbauer, hem futbolcu hem de antrenör olarak kupayı kazanan ikinci isim oldu. 1994 yılında ABD'de ilk kez dünya şampiyonu penaltılarla belirlendi. 1998 yılında Fransa'da düzenlenen şampiyonada takım sayısı 32'ye çıkarıldı ve Fransa ilk kez şampiyon oldu.
2000'ler ve bugün: Yeni gelişmeler 2002 yılında Japonya ve Güney Kore ortaklaşa turnuvayı düzenleyerek Asya'da gerçekleştirilen ilk şampiyonaya tanıklık ettiler. Brezilya beşinci şampiyonluğunu kazandı. 2006 yılında Almanya'daki finalde Zidane ile Materazzi arasındaki olay kamuoyunun dikkatini çekti ve İtalya penaltılarla şampiyon oldu. 2010 yılında Afrika ilk kez ev sahibi oldu ve İspanya tarihinde ilk kez şampiyonluğu kutladı. 2014 yılında Brezilya'da Almanya 7:1'lik skorla galip gelerek şampiyonluğa ulaştı.
2018 ve 2022: Rusya ve Katar 2018 yılında Rusya'da Fransa ikinci kez şampiyon oldu. 2022 yılında Katar'da düzenlenen şampiyona ise sıcak hava nedeniyle kasım-aralık aylarına alınmasıyla dikkat çekti. Finalde Arjantin Fransa'yı yenerek Lionel Messi kariyerinde ilk kez dünya şampiyonu olmayı başardı. Fas ise yarı finale çıkan ilk Afrika ülkesi olarak tarihe geçti.
Keywords