Işgın (Yşgyn): Doğanın Şifa Hazinesi
Işgın, Türkmen halkının eski zamanlardan beri büyük değer verdiği, doğal eczanenin en faydalı bitkilerinden biridir. Kahraman Arkadağ'ın "Türkmenistan'ın Şifalı Bitkileri" adlı bilimsel kitabında da bu bitkinin insan sağlığı üzerindeki önemi geniş bir şekilde ele alınmaktadır.
Türkmenistan'daki Türleri ve Yayılış Alanları: Ülkemizde ışgının 4 türü kayıt altına alınmıştır:
- Köytendağ'da: İri tohumlu ışgın, Maksimoviç ışgını ve yürek biçimli ışgın yaygındır.
- Çöl ve Dağlık Bölgelerde: Türkistan ışgını; Kürendağ, Badhız, Karakum, Hazar çölleri ve tüm Köpetdağ sıradağlarında yetişir.
Biyolojik Özellikleri:
- Boyu: 40 ile 80 santimetreye kadar ulaşabilir.
- Yaprakları: Arçabil ve Markow dağı gibi bölgelerde yaprak büyüklüğü 80 santimetreyi geçen köklere rastlanmaktadır.
Tıbbi Önemi: Işgın, tıbbi özellikleri bakımından dünyada kullanılan bitkiler arasında beşinci sırada yer almaktadır. Şu rahatsızlıkların tedavisinde ve önlenmesinde kullanılır:
- Karaciğer ve mide hastalıkları;
- Astım ve solunum yolu rahatsızlıkları;
- Kan kusmayı durdurma ve ağrı kesici etki;
- Vücut direncinin artırılması.
Işgının her yılki gelişim aşamaları, bu şifa kaynağını gelecek nesillere aslına uygun şekilde aktarabilmek amacıyla doğa koruma alanlarının "Doğa Yıllığı" defterlerine kaydedilmektedir.
