Köytendağ — UNESCO Dünya Mirası Listesi Yolunda: Stratejik Adımlar ve Uluslararası İş Birliği
Türkmenistan'ın en eşsiz doğa harikalarından biri olan Köytendağ dağ ekosisteminin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmesi yönündeki çalışmalar yeni bir aşamaya geçti. 5-8 Mayıs 2026 tarihleri arasında Almanya'nın Michael Succow Doğa Koruma Vakfı'ndan uluslararası uzmanların ülkeye gerçekleştirdiği ziyaret, bu yoldaki önemli adımlardan biri oldu.
"Köytendağ'ın Karstları, Kanyonları ve Mağaraları" adlı bu proje, sınır ötesi bir varlık olarak tanımlanıyor. Proje, iki ülkenin en önemli doğa koruma alanlarını birleştiriyor:
- Türkmenistan'da: Köytendağ Devlet Doğa Koruma Alanı.
- Özbekistan'da: Surhan Devlet Doğa Koruma Alanı.
Coğrafi ve ekolojik olarak bütünleşik bir peyzaj olan bu dağ sırası, Pamir-Alay sisteminin bir parçasıdır ve devlet sınırına bakılmaksızın ortak ekosistem özelliklerini korumaktadır. Temmuz 2025'te taraflar ortak bir Niyet Beyanı ve Yol Haritası imzaladılar.
Köytendağ'ın Özgünlüğü:
- Karstlar ve Mağaralar: Yer altı aşınmaları sonucunda oluşan karmaşık ve büyüleyici mağara sistemleri.
- Endemik Türler: Özel iklim koşulları sayesinde burada dünyanın başka hiçbir yerinde rastlanmayan flora ve fauna türleri bulunmaktadır.
- Bilimsel Araştırmalar: Uluslararası kuruluşların desteğiyle yürütülen çalışmalar, bölgenin biyolojik çeşitliliği hakkında önemli veriler ortaya koymuştur.
Mayıs ayındaki saha çalışmaları, UNESCO'nun 2024 yılındaki yeni Uygulama Kılavuzu standartlarına göre yapıldı. Gelecek dönemde yönetim planlarının uyumlaştırılması ve adaylık dosyasının nihai hale getirilmesi hedefleniyor.
