Küçük Çocuklar İçin Masalların Önemi

Cemile Gaipova, Kerki ilçesindeki 5 nolu kreş-anaokulu öğretmeni: Okul öncesi eğitim kurumlarında miniklere eğitim ve terbiye veren eğitimcilerin önünde, Türkmen milli ruhuna ve aynı zamanda çağın gereksinimlerine uygun bir nesil yetiştirmek temel görev olarak durmaktadır. Özellikle çocukların konuşma dilini geliştirmek, temel görevlerden biri olarak görülmektedir. Bu nedenle küçük çocukların dil gelişimine özel bir önem veriyoruz. Konuşmalarının mükemmel olması için dil gelişimi ve çocuk edebiyatı derslerini çağın taleplerine uygun aktif yöntemlerle düzenlemek büyük önem taşır. Eğitmenin ve öğretmenin dili ne kadar zengin, kültürlü, sanatsal ve hoş tınılı olursa, çocuğun kelime hazinesi de o ölçüde gelişir. Çocuk, eğitmenin ve öğretmenin konuşmasına çok dikkat eder. Çevresindekilere, anne-babasına ve büyüklere öykünerek doğru konuşma kurallarını ve konuşma kültürünü hızla benimserler. Hayatta ve iş tecrübemizde çocukların evde öğretmenlerini taklit ederek bebekleriyle ilginç dersler yaptıklarını anne-babalardan sık sık duyuyoruz.

Çocukların konuşma dilini ve kelime hazinesini geliştirmenin en iyi yollarından biri halk edebiyatı eserlerinden yararlanmaktır. Halk edebiyatının çeşitli türleri, az sözle çok şey anlatarak sanatsal ifadeler yoluyla hayatın gerçeklerini yansıtır. Günlük derslerde çocuklara masallar, bilmeceler, tekerlemeler ve sayışmacalar öğretilmelidir. Bu temelde çocuk değerlendirilmeli ve teşvik edilmelidir. Çocuğun konuşmasındaki eksiklikleri zamanında tespit etmek ve bunları düzeltmek için çocuğu motive etmek anaokulu öğretmenleri için en önemli görevlerden biridir. Anaokullarında çocukların dilini geliştirmek eğitmenin ve öğretmenin sorumluluğundadır.

Halk edebiyatının masal türü çocuklar için çok ilgi çekicidir. Masallar aracılığıyla çocukların dilini geliştirirken, öncelikle masalların önemi hakkında çocuklara yaş özelliklerine uygun kısa bir ön bilgi vermek yerinde olacaktır. Masallarda insan karakterlerinin yanı sıra çeşitli hayvanların, bitkilerin ve hayali varlıkların da yer aldığı anlatılmalıdır. Böylece çocuklar masalların ilginç dünyasına adım atarlar. Masallar yoluyla çocukların konuşma dilini ve kelime zenginliğini geliştirmede birkaç yöntem kullanıyoruz. Bunlardan birincisi, çocuklara Türkmen edebi dilinde masal anlatmayı öğretmektir. Eğitmen masalı anlaşılır bir şekilde okumalı ve anlatmalıdır. İkinci yöntem ise çocuklarla masal üzerine soru-cevap yapma yöntemidir. Soru-cevap yoluyla masalın içeriği daha da netleşir. Burada her çocuğun edebi konuşmaya olan yeteneği, zekası ve becerisi gelişir ve ortaya çıkar. Çocuklar masaldaki olayların sadece dış görünüşüyle değil, anlamı ve nedeniyle de ilgilenirler. "Niçin?", "Neden yapılmış?", "Bu niye gerekli?" ve benzeri sorular çocukların doğal soruları olup, eğitmen çocuğun dilini geliştirmek için onun merak duygusunu desteklemelidir. Mümkün olduğunca eğitmen çocuğun sorularını cevapsız bırakmamaya çalışmalıdır.

Masalları canlandırarak (drama yoluyla) öğrettiğinizde çocuklar buna büyük bir hevesle katılırlar. Bir karaktere bürünmeyi öğretmek; eğitim vermede, sesleri doğru çıkarma alışkanlıklarını geliştirmede ve kelime hazinesini zenginleştirmede gerekli ve faydalı bir yöntemdir. Masallar aracılığıyla çocukların sadece konuşma dili geliştirilmekle kalmaz, aynı zamanda çocuklarda ahlaki nitelikler ve iyi huy da terbiye edilebilir. Masallardaki hayvanların karakterlerini örnek göstererek zayıfları ezmemek gerektiğini, tilki gibi kurnaz ve aldatıcı olmamak gerektiğini, arkadaşla alay etmemeyi ve büyüklere itaat etmeyi anlatmak gerekir. "Ekmeğin Çocuğa Dönüşmesi" masalıyla çocuklarda çalışma hevesi uyandırılmalı, "Karınca ve Güvercin" masalıyla dostluk ilişkileri, "Ortak Ekilen Tarla" masalıyla da helal kazanç için çalışma isteği aşılanmalıdır. Masallar aracılığıyla çocuklarda çalışkanlık, büyüklere yardım etme ve anne-babaya saygı gösterme gibi asil nitelikler yetiştirilebilir.