Hazar Denizi'nden geçen Transasya Uluslararası Taşıma Koridoru — Orta Koridor boyunca yük taşımacılığı hacminin artması, bu güzergahta güvenliğin sağlanması ve gümrük denetiminin daha da iyileştirilmesi meselelerinin önemini artırmaktadır. Bu bağlamda Türkmenistan, Azerbaycan, Kazakistan ve Tacikistan'ın ilgili liman ve gümrük servislerinin temsilcilerinin katılımıyla pratik bir eğitim gerçekleştirildi.

Eğitim, Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), Dünya Gümrük Örgütü, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) ve Bölgesel Gümrük Eğitim Merkezleri Ağı'nın (IREN) desteğiyle organize edildi.

Pratik etkinlik, Hazar'ın iki önemli limanını — Türkmenistan'ın Türkmenbaşı Uluslararası Deniz Limanı ile Azerbaycan'ın Alyat limanını birbirine bağladı. Eğitimin ilk aşaması Türkmenistan'da gerçekleştirilmiş, ardından çalışmalar Hazar Denizi'nden geçen feribotun güvertesinde devam etmiştir. Tatbikatın sonuç kısmı ise Bakü şehrinde düzenlenmiştir.

Pratik eğitimlerin temel amacı; yüksek riskli yükleri tespit etmek, bunların yasadışı taşımacılığını önlemek ve gerektiğinde acilen ilgili tedbirleri almak hususunda uzmanların becerilerini geliştirmekten ibaret olmuştur. Ayrıca liman ve gümrük servisleri arasında anlık bilgi alışverişinin sağlanması meselelerine özel önem verilmiştir.

Tatbikatın kapanış toplantısında Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi Başkan Yardımcısı, Tümgeneral Fuad Mamedov, Orta Koridor'daki tedarik zincirlerinin güvenli ve kesintisiz çalışmasında farklı servisler arasında bilgi alışverişi hızının ve dijital teknolojilerin etkin kullanımının önemli bir şart teşkil ettiğini kaydetti.

Teori bölümünde Dünya Gümrük Örgütü uzmanları ve Azerbaycan gümrük görevlileri, Orta Asya ülkelerinin temsilcilerine gümrük denetiminde kullanılan modern dijital çözümler hakkında bilgi verdiler. Ayrıca deniz taşımacılığı yoluyla yük taşındığı sırada gümrük kuralları ihlallerinin tespit edilmesine ilişkin pratik durumlar analiz edildi.

Uzmanların ortaklaşa eğitim gerçekleştirmesi, Hazar bölgesindeki limanların çalışmalarını koordine etmeye, bilgi alışverişinin verimliliğini artırmaya ve yüklerin denetlenmesinde ortak yaklaşımlar oluşturmaya imkan tanımaktadır.

Bu tür etkinliklerin düzenlenmesi, bir taraftan yasadışı yük dolaşımı ve kaçakçılık risklerini azaltmaya, diğer taraftan ise yasal ticaretle meşgul olan işletmeler için gümrük işlemlerinin geçiş süresini kısaltmaya zemin hazırlamaktadır.

Türkmenbaşı Uluslararası Deniz Limanı'nın Orta Koridor'daki kilit ulaşım-lojistik halkalarından biri olarak faaliyet gösterdiği göz önüne alındığında, ilgili servislerin uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi, Türkmenistan'ın transit-ulaşım imkanlarının daha da geliştirilmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu tür iş birliği, Orta Asya ile Güney Kafkasya bölgeleri arasında güvenilir, emniyetli ve verimli ulaşım bağlantılarının geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.