Türkmenistan heyeti, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP-31) kapsamında Antalya’da düzenlenen uluslararası toplantılara ve görüş alışverişlerine aktif olarak katıldı. Konferans süresince Orta Asya ülkeleri arasında iklim değişikliğiyle mücadele, su kaynaklarının verimli kullanılması, çevre dostu teknolojilerin hayata geçirilmesi ve genç neslin çevre bilincinin artırılması konuları ele alındı. Bu bilgi Orient yayın organı tarafından aktarıldı.

Uluslararası konferansta Orta Asya ülkeleri; sınır aşan su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, iklim değişikliğinin yol açtığı kayıp ve zararların değerlendirilmesi, üretim alanında çevre standartlarının uyumlaştırılması ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesi konularındaki ortak görüşlerini dile getirdi.

Türkmenistan, konferansın «Yeşil Bölge» olarak adlandırılan kısmında Millî Pavyonunu açarak denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkelerin çevre sorunlarının ele alınacağı bir görüş alışverişi platformu oluşturdu. Türkmenistan heyetinin çalışmalarında Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’un ortaya koyduğu stratejik girişimler özel bir yer tuttu.

Konferans kapsamında Orta Asya İklim Teknolojileri Bölgesel Merkezi’nin kurulmasına yönelik girişim de sunuldu. Bu merkezin, bölge ülkeleri arasında çevre teknolojilerinin paylaşılmasına, kuraklık ve arazi bozulmasıyla mücadele alanındaki iş birliğinin güçlendirilmesine ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarının geliştirilmesine katkı sağlaması öngörülüyor.

Ayrıca COP-31 çerçevesinde «Sivil Toplum Kuruluşları ve İklim Çözümleri: Yerel Girişimlerden Küresel Eylemlere» başlıklı beşinci tematik oturum gerçekleştirildi. Oturumda Türkmenistan Eğitim Bakan Yardımcısı Azat Atayev konuşma yaparak ülkede genç neslin çevre bilincini geliştirmek amacıyla yürütülen çalışmalar hakkında ayrıntılı bilgi verdi.

Azat Atayev’in belirttiğine göre Türkmenistan’da çevre eğitimi anaokulundan itibaren başlıyor. 2025–2026 eğitim-öğretim yılından bu yana okul öncesi eğitim kurumlarında iklim değişikliğine uyum ve doğal afet risklerinin azaltılması konularında UNICEF ile birlikte hazırlanan eğitim programları ve kılavuzlar kullanılıyor. Çocuklar oyunlar aracılığıyla doğaya özenli davranmanın önemini öğreniyor.

Okullarda ise iklimle ilgili konular ders içeriklerine dâhil ediliyor. Doğa, ekonomi ve teknolojiyle bağlantılı konuları kapsayan dersler için uluslararası ortakların desteğiyle binlerce öğretim kılavuzu dağıtıldı. Ayrıca «İklim Kutusu» adlı eğitim seti de uygulamaya konuldu.

Çevre bilgilerinin uygulamalı olarak pekiştirilmesi amacıyla «Yeşil Okul» programı da yürütülüyor. Hâlihazırda pilot uygulama aşamasında olan bu girişim, Türkmenistan genelinde 120 okulu kapsıyor. Programa katılan okul sayısının 2030 yılına kadar 500’e çıkarılması planlanıyor. Mary şehrindeki 36 numaralı ortaokulda güneş enerjisi santralinin verilerinin derslerde kullanılması, bu çalışmaların somut örneklerinden biri olarak gösterildi.

Azat Atayev’in konuşmasında gençlerin çevre girişimlerine katılımına da özel önem verildi. Gençler, «Yeşil Beceriler» yarışması kapsamında projeler hazırlıyor, COP-31 için Gençlerin Millî Bildirisi’nin oluşturulmasına katkıda bulunuyor ve YOUNGO grubuna sunulacak önerileri geliştiriyor. Genç delegeler ayrıca Türkmenistan Millî Pavyonu’nda düzenlenen etkinliklere katıldı.

Çevre eğitiminin mesleki eğitimle bütünleştirilmesi konusunda da çalışmalar yürütülüyor. Ülkedeki 18 teknik meslek eğitim kurumunda çevre dersi zorunlu olarak okutuluyor. Yükseköğretim kurumlarında yenilenebilir enerji kaynakları ve enerji yönetimi dersleri veriliyor. Bunun yanı sıra Hidrojen Enerjisi Merkezi kuruldu. «Geleceğin Meslekleri Atlası» adlı belgede ise gelecekte talep görmesi beklenen 13 «yeşil» meslek belirlendi.

UNESCO’nun çevre eğitimi kürsüsünün çalışmaları ve öğretmen yetiştirmeye yönelik yeni programlar da bu alandaki faaliyetlerin sürekliliğini sağlamayı amaçlıyor. Ayrıca Türkmenistan Eğitim Bakanlığı tarafından Asya Kalkınma Bankası ile birlikte hazırlanan yol haritası kapsamında iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına uygun uzmanların yetiştirilmesi öngörülüyor.

Bunun yanı sıra 11 Kasım’da Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’un ortaya koyduğu girişimlerin eğitim sisteminde de karşılık bulduğu belirtildi. İklim Dayanıklılığı On Yılı kapsamında güvenli okullar oluşturulması ve her çocuğun eğitim almasının sağlanması, Dijital Atlas aracılığıyla öğrencilerin gözlem verilerinin toplanması ve Orta Asya yükseköğretim kurumlarının Bölgesel Teknoloji Merkezi’nin çalışmalarına katılımının sağlanması gibi öneriler gündeme getirildi.

Ayrıca 11 Kasım’da Türkmenistan Eğitim Bakanı Jumamyrat Gurbangeldiyev, Antalya’da «Çocuklar, Gençler ve İklim Eylemi» başlıklı Bildirge’yi imzaladı. Belge, genç neslin iklim değişikliğiyle ilgili sorunların çözümüne katılım imkânlarını genişletmeyi ve Orta Asya Ülkeleri Gençlik Diyaloğu ile Aşkabat İklim Diyaloğu çerçevesindeki iş birliğini geliştirmeyi amaçlıyor.

Konferansta dile getirilen görüşler, iklim politikasının yalnızca teknolojileri ve ekonomik önlemleri değil, aynı zamanda insanların çevre bilincinin geliştirilmesini de kapsaması gerektiğini ortaya koydu. Türkmenistan’da anaokullarından başlayarak okullarda, mesleki eğitim kurumlarında ve yükseköğretim kurumlarında yürütülen çalışmalar, gençlerin doğaya karşı sorumlu bir yaklaşım benimseyerek yetişmelerini hedefliyor.

Bugün eğitim gören genç nesil, gelecekte ülkenin ve bölgenin iklim alanındaki uzun vadeli taahhütlerinin yerine getirilmesine katkıda bulunacak uzmanlar olacaktır.