Türkmenistanlı ve Özbekistanlı botanik bilim insanları arasında bilimsel işbirliğinin yeni alanlarında çalışmalar devam ediyor. Aşkabat'ta gerçekleştirilen toplantıda bitki örtüsüne ilişkin verilerin dijital ortama aktarılması, Ulusal Herbaryum koleksiyonunun modern yöntemlerle incelenmesi ve bilimsel verilerin uluslararası platformlara taşınması meseleleri ele alındı.

Özbekistan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Botanik Enstitüsü temsilcilerinin, Oguz Han Mühendislik ve Teknoloji Üniversitesi Genel ve Uygulamalı Biyoloji Enstitüsü'ne gerçekleştirdiği ziyaret sırasında, iki ülkenin uzmanları bitki örneklerinin dijitalleştirilmesi çalışmalarının gelecek yönelimlerini belirlediler.

Toplantı esnasında herbaryum örneklerinin uygun biçimde işlenmesi, bilimsel nitelikteki tanımlarının geliştirilmesi ve uluslararası bilimsel veri tabanlarında yer alması gibi pratik konular da istişare edildi. Ayrıca Türkmenistan'ın Kırmızı Kitap'ına kaydedilen nadir ve nesli tükenmekte olan bitki türlerinin kaydının tutulması, yayılım özelliklerinin incelenmesi ve Ulusal Herbaryum fonları ile ortak çalışmalar yürütülmesi konularına özel önem verildi.

Uzmanların belirttiğine göre, bitki dünyasına ait bilgilerin dijital formatta toplanması bilimsel araştırmaların verimliliğini artırmaya imkân sağlayacaktır. Verilerin Küresel Biyolojik Çeşitlilik Bilgi Altyapısı (GBIF) gibi uluslararası açık platformlara dahil edilmesi, bilim insanlarının farklı bölgelerde yetişen bitki türleri hakkında bilgilere daha geniş kapsamlı şekilde ulaşmasını şart koşmaktadır.

Bu ortaklığın önemi, Orta Asya'nın doğal koşullarının ve ekosistemlerinin birbirleriyle karşılıklı bağımlı olmasıyla da açıklanmaktadır. Türkmenistan ve Özbekistan sınırları içerisinde Karakum ve Kızılkum çölleri, Aral Gölü havzası ve dağlık bölgeler gibi ortak doğal alanlar bulunmaktadır. Dolayısıyla çölleşme, toprak bozulması ve iklim değişikliği gibi ekolojik meselelerin incelenmesinde ülkelerin bilim insanlarının ortak çalışmalarının mühim bir önemi vardır.

Bitki dünyasına dair bilgilerin bütünleşik bir dijital sistemde bir araya getirilmesi, bölgedeki bitki topluluklarının değişimlerini izlemeye, nadir türleri tespit etmeye ve kurak ile tuzlu koşullara dayanıklı bitkileri araştırmaya yeni imkânlar açacaktır. Bu tür bilimsel veriler, doğal kaynakları korumak, çölleşmeyle mücadele etmek ve sınır bölgelerini yeşil kuşaklara dönüştürmek amacıyla etkili önlemlerin geliştirilmesinde de kullanılabilir.

Türkmenistanlı ve Özbekistanlı botanikçilerin bu alandaki işbirliği; Orta Asya bitki biyolojik çeşitliliğini incelemek, bilimsel verileri uluslararası düzeyde erişilebilir kılmak ve bölgede ekolojik açıdan sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek bakımından atılan önemli adımlardan birini oluşturmaktadır.