Kofe bütin dünýäde meşhur bolan içimlikleriň biridir. Hoşboý ysly bu içimlik şowlulygyň we işjeňligiň nyşany bolmak bilen bir hatarda, saglygy berkitmäge hem-de uzak ýaşamaga hem ýardam edýär. Soňky ýyllarda geçirilen barlaglarda kofe içmegiň ömrüň dowamlylygyna täsir edýändigi anyklanyldy. Her gün 2-4 çaşka kofe içmek ýürek-damar ulgamynda döräp biljek keselleriň öňüni almaga ýardam edýär. Geçirilen barlaglarda yzygiderli kofe içýänleriň içmeýänlere seredeniňde, ýürek-damar töwekgelçiliginiň 10-15 göterim pesdigi ýüze çykaryldy. Kofe ýürek saglygyny goramak bilen bir hatarda, süýji keseliniň döremek howpunyň öňüni almaga we ýaş bilen baglanyşykly DNK-ny goramaga ýardam edýär. Kofe beýni üçin iň peýdaly içgileriň biridir. Ýady gowulandyrýan, hüşgärligiňi artdyrýan we keýpiňi göterýän kofe bagyr keselleriniň döremeginiň hem öňüni alýar. Ajy tagamly bu içimlik düwnük keseliniň töwekgelçiligini azaldyp, bedeniň alyş-çalşygyny çaltlandyrýar we semremegiň öňüni alýar.

Kofe barada

Kofe aslynda miwe bolup, kiçijik alça meňzeýär. Ajymtyk tagamly bu miwe birbada ýetişmeýär. Ýaşyl däneleri haçanda gyzgylt reňke öwrülende, kofe hasyly ýygnalyp başlanýar. Onuň bişenlerini agajynda saýlap ýygnamaly bolýar. Kofeniň ata Watany Efiopiýa hasaplanýar. Efiopiýada 200-den gowrak kofeniň dürli görnüşi ösdürilip ýetişdirilýär. Ilkibaşda kofeniň dänesi çeýnelip, ajymtyk tagamy dadylan bolsa, XV asyrda guradylan kofe däneleri owradylyp, gyzgyn suwa garylan görnüşde sarp edilip başlanýar. Kofe dänelerini üwäp, gyzgyn içimlige öwürmek usulyny demirgazyk afrikalylar oýlap tapýar. Şeýlelikde, owradylan kofeniň söwdasy başlanyp, Efiopiýadan Müsüre we Anadola, soňra Ýewropa ýurtlaryna ýaýraýar. Kofe araplaryň «kahwah» sözünden gelip çykyp, Gündogar ýurtlarynda «kofe», Ýewropa ýurtlarynda «koffie» görnüşinde atlandyrylyp başlanýar. Häzirki wagtda her ýyl 10 million tonnadan gowrak kofe öndürilýär. Braziliýa, Wýetnam, Kolumbiýa, Indoneziýa, Efiopiýa, Peru we Hindistan kofe öndüriji esasy ýurtlar hasaplanýar. Kofe önümçiliginde «Starbucks», «Costa Coffee», «Nescafe», «Tim Hortons», «Dunkin Doughnuts» kompaniýalary öňdeligi eýeleýär. Skandinawlylar adam başyna iň köp kofe içýän halk hasaplanýar. Kofe içmekde ýurtlar boýunça ABŞ, Braziliýa we Germaniýa öňdeligi eýeleýär. Kofe nebitden soňra iň köp satylýan harytlaryň biri bolup, durmuşymyzda möhüm orny eýeleýär. Kofeni dogry saýlamak we taýýarlanyşyna ünsli çemeleşmek esasy şertleriň biridir. Bu içimlik öýde, işde, ýaryşlarda, gürrüňdeşliklerde täze pikirleriň döremegine, üstünliklere ýetmäge goldaw berýär.