Turkmanistonda 2026–2030-yillar uchun yangi Milliy o‘rmon dasturi tayyorlandi

Ashgabatda Turkmanistonning 2026–2030-yillar uchun Milliy o‘rmon dasturi loyihasini muhokama qilishga bag‘ishlangan “davra suhbati” bo‘lib o‘tdi. Uchrashuv Tabiatni muhofaza qilish vazirligi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi va Aral loyihasi bilan hamkorlikda tashkil etildi. Unda yetakchi olimlar, Mejlis deputatlari va mutasaddi idoralar vakillari ishtirok etdi.

Yangi dastur 13 bob va aniq chora-tadbirlar rejasidan iborat. Unda ilk bor tabiiy o‘rmonlarni tiklashga alohida e’tibor qaratilib, davlat o‘rmon yerlarini rejalashtirish ko‘zda tutilgan. Bu to‘laqonli o‘rmon hududlarini yaratishga imkon beradi.

Dastur davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini joriy etadi. Tadbirkorlar yer davlat mulkida qolgan holda o‘rmon fondi yerlarini ijaraga olib, mevali, yog‘li va dori-darmon o‘simliklarini yetishtirishlari mumkin bo‘ladi. Bu yangi ish o‘rinlarini yaratadi va ekoturizmni rivojlantirishga yordam beradi.

Loyihada cho‘llanishga qarshi kurashish hamda iqlim o‘zgarishiga moslashish masalalariga alohida e’tibor berilgan. Olimlar yaylovlarni yaxshilashning zamonaviy usullarini, jumladan, saksaul ekishni va sug‘orishda mahalliy oqova suvlaridan foydalanishni taklif qildi. Bu chora-tadbirlar hosildorlikni bir necha baravar oshirib, 3–5 yilda o‘zini oqlaydi.

Hujjatda o‘rmonlar karbonat angidridni yutuvchi hudud sifatida qaraladi, bu esa xalqaro uglerod kreditlari bozorida ishtirok etish imkonini beradi.

Dastur ijrosining muhim qismi raqamlashtirish bo‘ladi. Mutaxassislar o‘rmonlarning holatini, ayniqsa tog‘li va cho‘l hududlardagi qiyin yetiladigan joylarni kuzatish uchun GIS texnologiyalari, sun’iy yo‘ldosh suratlari va sun’iy intellektdan foydalanishni rejalashtirmoqda.

Zamonaviy ilmiy yondashuvlar va xususiy investitsiyalar uyg‘unligi “yashil kamarlar”ni kengaytirish hamda mamlakatning ekologik barqarorligini mustahkamlashga xizmat qiladi.