
Uzun yıllara dayanan fenolojik gözlemlerin sonuçlarına göre, bu yıl Türkmenistan'da bahar mevsimi normalden 15 gün önce başladı. Doğanın dengesindeki bu belirgin değişim, nadir bitkilerin erken çiçek açmasına neden oldu ve Mart ayının ilk yarısında dağ yamaçları rengarenk bir görünüme büründü. Konuyla ilgili bilgi, Çevre Koruma Bakanlığı'nın resmi web sitesinde yer aldı.
Doğada böyle olağandışı bir duruma nadiren rastlanır: Genellikle erken açan bitkiler birbiri ardına aşamalı olarak çiçeklenir, ancak bu sezon kışın ılıman geçmesi nedeniyle neredeyse tüm bu bitkilerin aynı anda tam çiçeklenme dönemine girdiği gözlemleniyor.
Köytendağ’ın zirveleri hala karla kaplı olsa da ve vadilerde soğuk hava etkisini sürdürse de dağ yamaçlarında gerçek bir mucize yaşanıyor: Efemeroidler — yani toprak nemliyken hızla çiçek açan, kısa ama çok etkileyici bir ömür süren bitkiler canlanıyor. Efemeroidler arasında çeşitli lale türleri, iridodictyum (däligöjele), sarı yabani soğan (gagea) ve diğer bitkiler yer almaktadır.
Bu yıl, sarı yabani soğanın altın renkli yaprakları Köytendağ eteklerinde çok erken ve bol miktarda görüldü. Ardından iridodictyum ve Kesselring çiğdemi (colchicum) çiçek açmaya başladı. Sonrasında Korolkow safranı çiçeklendi, öyle ki karlar tamamen erimeden bile fark edilebiliyor. Fedchenko çuha çiçeği ise gölgeli kayalıkların ve nemli yerlerin gerçek süsüdür. Narin pembe-mor çiçekleri, dağların zorlu koşullarında ayrı bir güzellik sergiliyor.
Bahar güneşinin ısıtmaya başlamasıyla birlikte, daha önce cansız görünen dağ yamaçları parlak renklerle örtülüyor. Erken açan bitkiler, Köytendağ’ın sert hava koşullarını "alt ederek" kış soğuğu ile yaz kuraklığı arasındaki kısa bahar döneminden faydalanıyorlar. Hava sıcaklığı 0°C'nin üzerine çıkar çıkmaz, soğanlarında ve köklerinde biriktirdikleri besin maddelerini kullanarak hızla büyümeye başlıyorlar.
Efemeroid bitkilerin ömrü çok kısadır. Sadece birkaç hafta içinde büyümeli, çiçek açmalı ve olgunlaşan tohumlarını çevreye yaymayı başarmalıdırlar.
Keywords