1-maydan boshlab: Tibbiyot va dorixona faoliyatidagi huquqbuzarliklarga qarshi yangi choralar
Turkmanistonda Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 86¹-moddasining yangi tahriri qabul qilindi. Ushbu modda xususiy tibbiy amaliyot va xususiy dorixona faoliyati bilan noqonuniy shug‘ullanish masalalariga bag‘ishlangan. Tegishli qonun Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov tomonidan 2026-yil 11-aprelda imzolangan bo‘lib, 2026-yil 1-maydan kuchga kiradi.
Moddaning 2022-yil noyabr oyida amalga kiritilgan avvalgi tahriri faqat noqonuniy faoliyat natijasida sog‘liqqa haqiqatdan ham zarar yetkazilgan — yengil yoki o‘rtacha og‘irlikdagi holatlarnigina o‘z ichiga olar edi. Yangilangan norma ushbu yondashuvni tubdan o‘zgartiradi: endi ma’muriy javobgarlik noqonuniy faoliyatning o‘zi sodir etilganligi faktiga ko‘ra, ya’ni uning oqibatlaridan qat’i nazar yuzaga keladi.
Shunday qilib, tegishli litsenziyasiz yoki litsenziya shartlarini qasddan buzgan holda xususiy faoliyat yuritish, hatto sog‘liqqa zarar yetkazilmagan taqdirda ham, hisob-kitob ko‘rsatkichining besh baravaridan o‘n baravarigacha miqdorda jarima solinishiga hamda dori vositalari va tibbiy buyumlarning davlat foydasiga musodara qilinishiga olib keladi. Bir yil davomida takroran sodir etilgan huquqbuzarlik yoki guruh bo‘lib sodir etilgan qilmish uchun hisob-kitob ko‘rsatkichining o‘n baravaridan yigirma baravarigacha jarima, mol-mulkni musodara qilish yoki yetti kungacha ma’muriy qamoq jazosi ko‘zda tutilgan.
Agar noqonuniy faoliyat ehtiyotsizlik oqibatida sog‘liqqa yengil shikast yetkazsa, jarima hisob-kitob ko‘rsatkichining yigirma baravaridan o‘ttiz baravarigacha miqdorda bo‘lib, mol-mulkni musodara qilish yoki o‘n kungacha qamoq jazosi belgilanadi. Sog‘liqqa o‘rtacha og‘irlikdagi zarar yetkazilganda esa, hisob-kitob ko‘rsatkichining o‘ttiz baravaridan qirq baravarigacha jarima, mol-mulkni musodara qilish yoki o‘n besh kungacha qamoq jazosi qo‘llaniladi. Bu avvalgi “yigirmadan o‘ttiz baravargacha jarima yoki o‘n besh sutkagacha ma’muriy qamoq” jazosi bilan solishtirganda javobgarlikning sezilarli darajada kuchaytirilganidan dalolat beradi.
Ushbu qonunchilikdagi o‘zgarish mamlakatda xususiy tibbiy xizmatlar sifatini oshirishga va litsenziyasiz, tekshiruvdan o‘tmagan nuqtalar faoliyatini butunlay to‘xtatishga qaratilgan. Bu choralar fuqarolar sog‘lig‘ini muhofaza qilishda davlat nazorati yanada kuchayganini anglatadi.
