Ilon Maskning «Neuralink» kompaniyasi to‘liq ko‘rlikdan aziyat chekayotgan insonlarda ko‘rish hissini tiklashga mo‘ljallangan «Blindsight» miya implantining muhandislik ishlari yakunlanganini ma’lum qildi. Biroq qurilmani insonlarda sinovdan o‘tkazish uchun AQShning tegishli nazorat organlaridan ruxsat olish zarur. Bu haqda tadbirkor Ilon Mask «X» ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida xabar berdi.

«Qurilma muhandislik jihatidan tayyor. Endi faqat nazorat organining tasdig‘ini kutyapmiz», — deb yozdi u.

«Blindsight» texnologiyasi qanday ishlaydi?

Miya signallari yordamida tashqi qurilmalarni boshqarish imkonini beruvchi «Telepathy» implantidan farqli ravishda, «Blindsight» ko‘rish ma’lumotlarini bevosita miyaning ko‘rish markaziga yetkazish uchun ishlab chiqilmoqda.

Tizimning ishlash tamoyili maxsus kamera orqali olingan tasvirni elektr signallariga aylantirish va implant yordamida ushbu signallarni bosh miya ko‘rish po‘stlog‘iga uzatishdan iborat. Shu tariqa texnologiya shikastlangan ko‘zlar va ko‘rish nervini chetlab o‘tishga mo‘ljallangan.

Ishlab chiquvchilarning fikricha, ushbu usul hatto umri davomida hech qachon ko‘rmagan insonlarga ham tasvirlarni idrok etish imkonini berishi mumkin.

Texnologiyaning hozirgi holati va sinovlar istiqboli

2024-yil sentabr oyida AQSh Oziq-ovqat mahsulotlari va dori vositalari sifatini nazorat qilish boshqarmasi (FDA) «Blindsight» qurilmasiga «ilg‘or tibbiy qurilma» maqomini berdi. Ushbu maqom texnologiya ishlab chiquvchilarining tegishli nazorat organi bilan hamkorligini jadallashtirish imkonini beradi. Biroq bu qurilmaning xavfsizligi va samaradorligi to‘liq tasdiqlanganini yoki undan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat berilganini anglatmaydi.

Ilon Mask avvalroq zarur ruxsatlar olinganidan so‘ng, qurilmani insonga implantatsiya qilish bo‘yicha operatsiya 6–12 oy ichida o‘tkazilishi mumkinligini aytgan edi. Shuningdek, u dastlab shakllanadigan tasvir sifati past bo‘lishini, biroq kelajakda texnologiya hatto insonning tabiiy ko‘rish qobiliyatidan ham yuqori darajaga yetishi mumkinligini ta’kidlagan.

Shunday qilib, «Blindsight» implantining texnik jihatdan tayyor bo‘lishi loyiha rivojlanishida yangi bosqichni anglatadi. Biroq texnologiyani tibbiyot amaliyotida qo‘llash uchun hali klinik sinovlarni o‘tkazish va tegishli organlarning tasdig‘ini olish zarur.

Loyiha muvaffaqiyatli amalga oshirilgan taqdirda, u neyrotexnologiyalar hamda ko‘rish qobiliyatini sun’iy ravishda tiklashga mo‘ljallangan implant tizimlari rivojida muhim qadam bo‘lishi mumkin.