
Muqaddas Ramazon (Roʻza) oyining kelishi bilan turkman shaharlari va qishloqlarida oʻziga xos anʼana — “yaremezan” yana qayta yangraydi. Bolalar toʻp-toʻp boʻlib qoʻshni uylarga aylanib, odamlarga roʻza oyining kelganini xabarlab, qadimiy baytlarni aytadilar. Shunday baytlardan biri shunday yangraydi:
Yuqorida bir Oy bor, Uchi qizil yoy bor, Paygʻambarning dasturxonida Bizga qoʻyilgan pay (nasiba) bor. Yo Ramazon!
Koʻchalarga birinchi boʻlib chiqib, qoʻshni uylarni aylanadiganlar aynan bolalardir — bu esa Ramazon bayramining faqat turkman xalqiga xos boʻlgan xususiyatlaridan biridir. Qadim zamonlardan buyon asrab-avaylanib, avloddan-avlodga oʻtib kelayotgan bu anʼana xalq ijodiyotining ajoyib namunasidir.
Har bir musulmon muqaddas Ramazon oyini ezgu niyatlar va pok orzular bilan kutib oladi. Bu kunlarda inson ruhiyati, qalbi va tanasi poklanadi. Roʻza tutish ojizlarga dalda boʻlish, muhtojlarga yordam berish, kechirimli va sabrli boʻlish kabi xislatlarning shakllanishiga yordam beradi.
Ushbu saxovatli oyda musulmonlar roʻza tutadilar, sadaqa beradilar, zakot va fitr sadaqasini ado etadilar, qoʻshnilari va qarindoshlari uchun dasturxon yozib, ularni iftorlikka chorlaydilar. Muqaddas Ramazon oyi anʼanaga koʻra butun turkman jamiyati uchun jipslik, rahm-shafqat va ruhiy yangilanish davriga aylanadi.
Keywords