Turkmanistonning boy tarixiy-madaniy merosini xalqaro miqyosda e’tirof etish yo‘lida muhim voqea yuz berdi. Abu Ishoq Ibrohim ibn Adham (718–782) hayoti va faoliyati bilan bog‘liq arxiv manbalari ilk bor YUNESKOning «Jahon xotirasi» dasturi Osiyo–Tinch okeani mintaqaviy ro‘yxatiga kiritildi.

Bu haqda YUNESKOning «Jahon xotirasi» dasturi Osiyo–Tinch okeani mintaqaviy qo‘mitasi (MOWCAP) 2026-yil 6-noyabr kuni e’lon qilgan rasmiy xabarida ma’lum qildi.

Ro‘yxatga kiritilgan tarixiy qo‘lyozmalar majmuasi VIII asrda yashagan Balx hukmdori Abu Ishoq Ibrohim ibn Adhamning hayot yo‘li va ruhiy qarashlariga bag‘ishlangan. U hukmdorlikdan va dunyoviy boyliklardan voz kechib, butun umrini ma’naviy kamolotga bag‘ishlagan hamda tasavvuf tarixida muhim o‘rin egallagan shaxslardan biri sifatida tanilgan.

Tarixiy hujjatlar eski turkman, eski o‘zbek va fors tillarida yozilgan qo‘lyozmalardan iborat. Ularda Ibrohim ibn Adhamning hukmdorlik lavozimini tark etib, tasavvuf yo‘lini tanlashi, dunyoqarashi va ruhiy hayotining o‘ziga xos jihatlari haqida qimmatli ma’lumotlar bayon etilgan.

Turkmaniston tomonidan taqdim etilgan qo‘lyozmalar to‘plamining xalqaro ro‘yxatga kiritilishi milliy tarixiy manbalarni jahon hamjamiyati tomonidan o‘rganish va e’tirof etish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Ushbu voqea, shuningdek, turkman xalqining asrlar davomida shakllangan ma’naviy va madaniy merosi naqadar muhim ekanini namoyon etadi.

2026-yil 2–6-noyabr kunlari Indoneziya poytaxti Jakarta shahrida MOWCAPning 11-Bosh assambleyasi bo‘lib o‘tdi. Tadbir doirasida Osiyo–Tinch okeani mintaqasining hujjatli merosi ro‘yxatiga yana 21 ta yangi tarixiy manba kiritildi. Natijada ro‘yxatga kiritilgan meros obyektlarining umumiy soni 106 taga, unda vakillik qilayotgan mamlakatlar soni esa 29 taga yetdi.

Turkmaniston tarixiy qo‘lyozmalarining ushbu ro‘yxatga ilk bor kiritilishi milliy yozma yodgorliklarni asrab-avaylash, ilmiy jihatdan o‘rganish va xalqaro miqyosda targ‘ib etishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu e’tirof kelajak avlodlarga yetkazishga arzigulik boy tarixiy va ma’naviy qadriyatlarimizni dunyo miqyosida tanitishga xizmat qiladi.