Turkmanistonda o‘tkazilayotgan «Baxtiyor davr teatr san’ati» nomli V Xalqaro teatr festivali turli mamlakatlardan kelgan ijodiy jamoalarning sahna asarlari bilan davom etmoqda. Festival doirasida Qozog‘iston, Rossiya, Tojikiston, O‘zbekiston va Armaniston teatr jamoalarining chiqishlari tomoshabinlar e’tiboriga havola etilmoqda.

Festivalning navbatdagi kunida Mag‘timg‘uli nomidagi Milliy musiqali drama teatri sahnasida O‘zbekistonning Buxoro davlat musiqali drama teatri tomonidan «Malikaning ko‘z yoshlari» («Dodhoh») spektakli namoyish etildi. Qirg‘iz yozuvchisi Sulton Rayevning «Shahzodaning ko‘z yoshlari» dramasi asosida sahnalashtirilgan asar rejissyori Laziz Navro‘zovdir.

Spektaklda Markaziy Osiyo tarixida «Oloy malikasi» va «Janub malikasi» nomlari bilan tanilgan Qurbonjon Dodxoh hayotining murakkab davrlari tasvirlanadi. XIX asrda yashagan ushbu tarixiy shaxs Qo‘qon xonligi va Buxoro amirligida general unvoniga tenglashtirilgan yuksak «dodxoh» martabasiga sazovor bo‘lgan Markaziy Osiyodagi yagona ayol hukmdor sifatida tarixda iz qoldirgan. Fors tilidan tarjima qilinganda «adolatli» yoki «qozi» ma’nolarini anglatuvchi «dodxoh» unvoni ham uning tarixiy mavqei naqadar muhim bo‘lganini ko‘rsatadi.

Bosh qahramon obrazini aktrisa Nafisa Saidova ijro etdi. Spektakl sahna bezaklari voqealar ruhiga mos ravishda o‘zgarib turadigan shaklda tayyorlangan. Ayrim sahnalarda tomoshabinlar ko‘z o‘ngida bosib o‘tish qiyin bo‘lgan tog‘ tizmalari, boshqa lavhalarda esa keng suv manzaralari namoyon bo‘ladi. Qushlar tasvirlari, hayvon boshlari va boshqa bezak vositalari o‘sha davr tarixiy voqealarini ta’sirchan ifodalashga xizmat qiladi.

Sahnaning turli burchaklarida joylashgan uch nafar keksa ayolning mungli ovozlari, shuningdek, taqdir xabarchisi obrazi spektaklga o‘zgacha sirli ruh bag‘ishlaydi. U bosh qahramon qarshisida goh paydo bo‘lib, goh ko‘zdan g‘oyib bo‘ladi, ba’zan unga dalda bersa, ayrim paytlarda xavotirga soladi.

Asardagi dialog va monologlarning aksariyati xalq og‘zaki ijodiga yaqin she’riy shaklda yozilgani spektaklning badiiy ta’sirini yanada kuchaytiradi. Rassom Farhod Hotamov tomonidan yaratilgan sahna bezaklari ham alohida e’tiborga loyiq. Ayrim sahna lavhalarida soya teatri usullaridan foydalanilgani tomoshabinlarda o‘ziga xos taassurot qoldiradi.

«Malikaning ko‘z yoshlari» spektakli tomoshabinlar va teatr san’ati vakillari tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi. Namoyish gul dastalari va gulduros qarsaklar bilan yakunlandi. Spektaklni Turkmaniston xalq artisti, taniqli teatr rejissyori Kakajan Ashirov ham tomosha qildi. Mehmonlar u bilan esdalik suratlariga tushdilar.

Turkmanistonda beshinchi bor o‘tkazilayotgan Xalqaro teatr festivali turli mamlakatlarning ijodiy jamoalari o‘rtasida tajriba almashish, teatr san’atining rivojlanish masalalarini muhokama qilish va madaniy aloqalarni mustahkamlash uchun muhim maydon bo‘lib xizmat qilmoqda.