Nikoh faqat ikki kishining hayotini birlashtiruvchi voqea bo‘lib qolmay, balki uzoq muddatli mas’uliyatni ham nazarda tutuvchi muhim qadamdir. Shuning uchun oila qurishdan oldin kelajakdagi er-xotin bir nechta muhim masalani ochiq muhokama qilishi va bir-birining qarashlarini bilishi muhimdir.

1. Salomatlik holati Avvalo, ikki tomon ham o‘z sog‘lig‘i holati haqida bir-biriga ochiq ma’lumot berishi zarur. Umumiy tibbiy ko‘riklardan o‘tish, kamqonlik bo‘yicha tahlil topshirish, qon guruhi va Rezus faktorni bilish foydalidir. Shuningdek, talassemiya va boshqa nasldan o‘tishi mumkin bo‘lgan kasalliklar, surunkali kasalliklar haqidagi ma’lumotlarni yashirmaslik muhimdir. Zarur bo‘lgan taqdirda OITS/OIV, B va C gepatitlari hamda jinsiy yo‘l bilan yuqumli kasalliklar bo‘yicha tegishli tibbiy ko‘riklardan o‘tish tavsiya etiladi. Narkotik vositalarga, alkogolga yoki boshqa turdagi qaramlikning mavjudligi ham nikohdan oldin muhokama qilinishi kerak bo‘lgan muhim masalalardan biridir.

2. Psixologik holat va xarakter Kelajakdagi er-xotin bir-birining xarakter xususiyatlari va psixologik holatini yaxshi tanishga harakat qilishlari kerak. Asosan ham insonning g‘azabini jilovlay olishi, nizoli vaziyatlarda o‘zini tuta bilishi va emotsional barqarorligi muhimdir. Tajovuzkorlik yoki zo‘ravonlikka moyillik, haddan tashqari rashk, yolg‘on gapirish yoki manipulyatsiya qilish kabi holatlarga alohida e’tibor qaratilishi lozim. Shuningdek, insonning o‘z xatosini tan ola bilishi, kechirim so‘rashi, sherigini tinglashi va uning fikriga hurmat bilan qarashi sog‘lom oilaviy munosabatlar uchun muhim fazilatlardir.

3. Oila hayotiga tayyorgarlik Oila qurish faqat birga yashash emas, balki umumiy mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishdir. Shuning uchun ikki tomonning ham oila hayotiga qanday qarashi oldindan ma’lum bo‘lishi kerak. Uy-ro‘zg‘or ishlarining taqsimlanishi, birgalikda qaror qabul qilish, er-xotinning burchlari, shaxsiy chegaralar va bir-biriga bo‘lgan hurmat haqida ochiq gaplashish kerak. Shuningdek, ota-onalar va boshqa qarindoshlarning yangi oila hayotiga qanday darajada aralasha olishi haqida oldindan kelishib olish foydalidir. Farzand ko‘rish, farzandlar tarbiyasi va ota-onalarning mas’uliyati haqidagi qarashlar ham ikki tomon o‘rtasida muhokama qilinishi lozim.

4. Munosabatlarning asosiy qadriyatlari Oilaviy munosabatlarning poydevorida ishonch, sadoqat va hurmat turadi. Shuning uchun kelajakdagi er-xotin uchun qaysi qadriyatlar ustuvor ekanligini bir-biriga aniq bayon etishi muhimdir. Halollik, sabrlilik, bag‘rikenglik, bir-birining qadr-qimmatini himoya qilish va jamoatchilik oldida turmush o‘rtog‘ini kamsitmaslik kabi tamoyillar oilaviy munosabatlarning mustahkamligiga ta’sir qiladi. Oila sirlarini saqlash va yuzaga keladigan muammolarni janjal bilan emas, balki muloqot orqali hal qilishga harakat qilish ham muhim shartlardan biridir.

5. Hayotiy qiyinchiliklarga tayyorgarlik Hayotda har bir oila turli qiyinchiliklar bilan yuzma-yuz kelishi mumkin. Shuning uchun ikki tomonning ham og‘ir vaziyatlarda bir-biriga qanday yordam berishi haqida oldindan fikr almashishi muhimdir. Stress vaqtida o‘zini tuta bilish, moliyaviy qiyinchiliklarga yondashish, ishsiz qolish yoki kasallanish kabi holatlarda turmush o‘rtog‘ini qo‘llab-quvvatlash qobiliyati oilaviy munosabatlarning turg‘unligi uchun muhimdir. Qiyinchilikdan qochmay, birgalikda yechim izlash, sabrli bo‘lish va emotsional jihatdan o‘zini boshqara olish ham oila hayotida zarur xususiyatlardan biridir.

6. Moliyaviy mas’uliyat Pul masalasi oila hayotida tushunmovchiliklarga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan sohalardan biridir. Shuning uchun nikohdan oldin ikki tomonning ham ishi, daromadi va moliyaviy ahvoli haqida ochiq gaplashishi foydalidir. Mavjud qarzlar, ssudalar va boshqa yirik moliyaviy majburiyatlar haqida ham bir-biridan muhim ma’lumotlarni yashirmaslik kerak. Pul sarflash odatlari, oila byudjetini qanday boshqarilishi, tejamkorlik va kelajak uchun moliyaviy rejalar haqida oldindan kelishib olish oilaviy hayotda moliya bilan bog‘liq tushunmovchiliklarning oldini olishga yordam berishi mumkin.

7. O‘tmish haqida ochiqlik Har bir insonning o‘tmishida uning kelajakdagi oila hayotiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan holatlar bo‘lishi mumkin. Shuning uchun oldingi nikoh haqida ma’lumot, oldingi nikohdan farzandlarning borligi yoki muhim huquqiy va moliyaviy majburiyatlar kabi masalalar yashirilmasligi kerak. Asosan ham yangi oila hayotiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan holatlarning nikohdan oldin ochiq muhokama qilinishi o‘zaro ishonchni mustahkamlashga yordam beradi.

8. Kelajakka qarashlarning mos kelishi Kelajakdagi er-xotinning uzoq muddatli maqsadlari bir-biriga qanchalik mos kelishi ham muhimdir. Ularning qayerda yashashni xohlashi, farzand ko‘rish haqidagi qarashlari, bolalar tarbiyasiga bo‘lgan yondashuvlari, er-xotinning ikkalasining ham ishlashi va kasbiy rivojlanishi haqidagi fikrlari oldindan muhokama qilinishi lozim. Shuningdek, chet elda yashash yoki ko‘chib o‘tish, diniy, milliy va oilaviy qadriyatlar hamda kelajak uchun asosiy maqsadlar haqida ochiq fikr almashish zarur.

9. Nikohdan oldingi psixologik maslahatlashuv Nikohdan oldin psixologik maslahatlashuv o‘tkazish ham kelajakdagi er-xotinga munosabatlarini chuqurroq tushunishga imkon berishi mumkin. Bunday maslahatlashuvda mas’uliyat darajasi, sadoqat va hurmatga bo‘lgan qarash, hayotiy qiyinchiliklarni yengib o‘tish qobiliyati, g‘azabni boshqarish va tushunmovchiliklarni madaniyatli hal qilish ko‘nikmasi kabi yo‘nalishlar muhokama qilinishi mumkin. Bundan tashqari, empatiya, ya’ni turmush o‘rtog‘ining tuyg‘ulari va qarashlarini tushunish qobiliyati, shuningdek, oila qurishga psixologik jihatdan tayyorgarlik darajasi haqida ham fikr almashish foydalidir.

Sevgi bilan birgalikda mas’uliyat ham zarur Nikoh faqat ikki kishining bir-birini sevishi bilan cheklanmaydi. Sog‘lom va turg‘un oila qurish uchun sevgi bilan birgalikda ishonch, sadoqat, hurmat, halollik va mas’uliyat ham zarurdir. Nikohdan oldin muhim masalalarni ochiq muhokama qilish, qarashlar va maqsadlar bir-biriga qanchalik mos kelishini tushunishga, kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ayrim tushunmovchiliklarning oldini olishga va oila hayotiga mas’uliyat bilan tayyorgarlik ko‘rishga imkon beradi.