Turkmanistonda 16 yoshga to‘lmagan bolalar tamaki mahsulotlarini iste’mol qilsa, ota-onalarga jarima solinadi
2026-yil 1-maydan boshlab Turkmanistonda Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning ota-onalar va ularning o‘rnini bosuvchi shaxslarning bolalarni tarbiyalash hamda o‘qitish bo‘yicha javobgarligiga bag‘ishlangan 358-moddasiga kiritilgan o‘zgartirishlar kuchga kiradi.
Tegishli qonun Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov tomonidan 2026-yil 11-aprelda imzolangan. Asosiy yangilik moddaning oltinchi qismi bilan to‘ldirilishi bo‘ldi — u bolalarning tamaki mahsulotlarini iste’mol qilishni taqiqlash qoidalarini buzganligi uchun ota-onalarning bevosita ma’muriy javobgarligini birinchi marta belgilab beradi.
Asosiy o‘zgarishlar:
- Tamaki iste’moli: Agar 16 yoshga to‘lmagan o‘smir Turkmanistonning tamakiga qarshi qonunchiligi talablarini buzsa, ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar hisob-kitob ko‘rsatkichining bir baravaridan ikki baravarigacha miqdorda jarima to‘lashga majbur bo‘ladilar.
- Giyohvandlik vositalaridan foydalanish (2-qism): 16 yoshga to‘lmagan o‘smirlar tomonidan shifokor ko‘rsatmasisiz giyohvandlik vositalarini iste’mol qilish holatlari bo‘yicha "ogohlantirish" berish imkoniyati bekor qilindi. Endi ushbu huquqbuzarlik to‘g‘ridan-to‘g‘ri hisob-kitob ko‘rsatkichining bir baravari miqdorida jarimaga sabab bo‘ladi.
- Mayda huquqbuzarliklar (3-qism): 14 yoshdan 16 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar tomonidan sodir etilgan mayda huquqbuzarliklar uchun ota-onalarga solinadigan jarima ham hisob-kitob ko‘rsatkichining bir baravari miqdorida belgilandi.
- Yo‘l harakati qoidalarini buzish (4-qism): Voyaga yetmagan piyodalar tomonidan yo‘l harakati qoidalarining buzilishi uchun jarima avvalgi 0,4 koeffitsiyentdan hisob-kitob ko‘rsatkichining 0,5 baravaridan bir baravarigacha miqdorga oshirildi.
Ushbu o‘zgarishlar davlatning sog‘lom avlodni tarbiyalashda oilaning roli va mas’uliyatini oshirishga bo‘lgan intilishini ko‘rsatadi. Bir qator bandlar bo‘yicha "ogohlantirish" chorasining bekor qilinishi va uning majburiy jarimalar bilan almashtirilishi huquqbuzarliklarga nisbatan murosasizlik siyosatidan dalolat beradi. O‘smirlar o‘rtasida tamaki iste’moli uchun ota-onalar javobgarligining joriy etilishi Turkmanistonni tamakidan holi mamlakatga aylantirish bo‘yicha milliy strategiyaning muhim qismidir.
