Turkmaniston Fanlar akademiyasining Xalqaro ilmiy-texnologiya maydonchasi mutaxassislari metan chiqindilarini tuproq qatlamining o‘zida samarali zararsizlantirish imkonini beruvchi yangi avlod biopreparatini ishlab chiqdilar.

Yangi ishlanma kimyo fanlari doktori, muxbir-a’zo Durdimyrat Gadam rahbarligida hamda biotexnologiyalar laboratoriyasi mudiri Altyn Rahmanova ishtirokida amalga oshirildi.

Biopreparatning asosiy xususiyati uning tarkibida mintaqada tabiiy ravishda uchraydigan va mahalliy iqlim sharoitiga moslashgan metanni oksidlovchi bakteriyalar shtammlarining ishlatilishidir. Ushbu mikroorganizmlar tarkibidagi metanmonooksigenaza fermenti metanni tabiiy jihatdan xavfsizroq bo‘lgan karbonat angidrid gazi va suvga aylantiradi.

Olimlar tirik mikrob madaniyatlaridan foydalanishni osonlashtirish maqsadida ularni mahalliy va qulay xomashyolardan tayyorlangan maxsus himoya mikromuhiti bilan birlashtirdilar. Bunday yondashuv biopreparatni mahalliy sharoitda qo‘llash imkonini beradi.

Metan atmosferada iqlim o‘zgarishiga ta’sir qiluvchi asosiy gazlardan biridir. Uning atmosferada ko‘p miqdorda to‘planishi tabiiy ekotizimlarga salbiy ta’sir ko‘rsatib, atrof-muhit va inson salomatligi uchun xavflarni keltirib chiqaradi. Shuning uchun metan chiqindilarini kamaytirish hozirgi davrda ekologiya va energetika sohalaridagi muhim masalalardan biri hisoblanadi.

Yangi biopreparatning asosiy afzalliklari qatorida sanoat yuklangan zonalarda metanni mahalliy darajada zararsizlantirishda samaradorligi, tejamkorligi va import qilinadigan resurslarning o‘rnini mahalliy xomashyo bilan almashtira olishi ko‘rsatiladi. Shuningdek, ishlanmaning odamlar, hayvonlar va atrof-muhit uchun zaharli emasligi ta’kidlanadi.

Turkmaniston olimlarining ushbu ishlanmasi mamlakatning atrof-muhitni muhofaza qilish va barqaror rivojlanish bo‘yicha olib borayotgan ishlari doirasida muhim ilmiy-amaliy qadamlardan biri sifatida namoyon bo‘ladi. Metan chiqindilarini kamaytirishga qaratilgan bunday innovatsion yechimlar, ayniqsa, energetika sohasida ekologik xavfsizlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.