
Ostonada Qozog‘iston Bosh vaziri Oljas Bektenov raisligida Orolni qutqarish xalqaro jamg‘armasi (OQXJ) Boshqaruvi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Uchrashuv Turkmaniston, Qozog‘iston, Tojikiston, O‘zbekiston va Qirg‘iziston vitse-premyerlari hamda tegishli vazirlarini birlashtirdi. Asosiy maqsad — 22-aprel kuni Ostonada o‘tkaziladigan OQXJ asoschi davlatlari rahbarlari Kengashi yig‘ilishi arafasida erishilgan kelishuvlarni sarhisob qilishdan iborat bo‘ldi.
Muhokamalarning asosiy mavzularidan biri suv hisobini raqamlashtirish bo‘ldi. Oljas Bektenov mintaqa mamlakatlariga nafaqat bayonotlar bilan cheklanib qolmasdan, balki suvni nazorat qilishning haqiqiy vositasiga o‘tishni hamda Amudaryo va Sirdaryo havzalarida resurslarni taqsimlash va monitoring qilishning yagona tizimini joriy qilishni taklif etdi. Birgalikdagi raqamli hisobot suv iste’moli hajmi bo‘yicha yuzaga keladigan tushunmovchiliklarni bartaraf etadi va qo‘shnilar o‘rtasidagi ishonch poydevoriga aylanadi.
Qozog‘iston OQXJdagi raisligini yakunlar ekan, yangi shartnomaviy-huquqiy bazani yaratishni qo‘llab-quvvatlamoqda. Taklif etilayotgan Suvdan foydalanish bo‘yicha Markaziy Osiyo Hadli konvensiyasi uchta asosiy tamoyilni mustahkamlashi kerak: suv resurslaridan oqilona foydalanish; transchegaraviy zararning oldini olish; gidrologik ma’lumotlarning erkin almashinuvini ta’minlash.
Daryolarning quyi oqimida joylashgan boshqa davlatlar qatori Turkmaniston uchun ham OQXJ faoliyatining samaradorligi katta ahamiyatga ega. Aprel oyida Ostonada bo‘lib o‘tadigan sammit Jamg‘arma faoliyatini yangilash nuqtasi bo‘lishi kerak. U Jamg‘armani mintaqaning ekologik kelajagi yo‘lida aniq texnologik yechimlarni qabul qilishga va eng muhimi, amalga oshirishga qodir zamonaviy tuzilmaga aylantirishi lozim.
Keywords