Amudaryoning "oltin" qirg‘og‘i: 190 milliard kubometr gaz va strategik kelajak
Xitoy Milliy neft-gaz korporatsiyasining (CNPC) Amudaryoning o‘ng qirg‘og‘idagi faoliyati bugungi kunda dunyodagi eng samarali energetika loyihalaridan biri sifatida tan olingan.
Asosiy ko‘rsatkichlar va natijalar:
- Qazib olingan gaz: Shu kunga qadar Amudaryoning o‘ng qirg‘og‘idan jami 190 milliard kubometr tabiiy gaz qazib olindi. Bu shunchaki raqam emas, balki iqtisodiy barqarorlik garovidir.
- Investitsiyalar: Xitoy tomoni loyihalarga 13 milliard AQSH dollaridan ortiq to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiya kiritdi. Shundan 10,7 milliard dollari aynan "Bagtiyarlik" shartnomaviy hududidagi ob’ektlar qurilishiga yo‘naltirildi.
- Byudjetga qo‘shilgan hissa: Kompaniya Turkmaniston davlat byudjetiga soliqlar va boshqa to‘lovlar ko‘rinishida 1,4 milliard dollar mablag‘ o‘tkazdi.
Ijtimoiy jihat va inson kapitali
Ushbu hamkorlikning eng muhim tomonlaridan biri uning insonlar hayotiga ta’siridir. "Bagtiyarlik" loyihasi oddiy ishlab chiqarish maydonidan yirik "ish beruvchi" markaziga aylandi.
- Ish o‘rinlari: Hozirgi vaqtda bu yerda 8 700 kishi mehnat qilmoqda va eng quvonarli tomoni — ularning 90% dan ortig‘i mahalliy mutaxassislarimizdir.
- Ta’lim va tajriba: CNPC 200 ga yaqin talabaning Xitoyning eng nufuzli universitetlarida tahsil olishini ta’minladi va 56 000 dan ortiq turkmanistonlik mutaxassisning malakasini oshirdi. Bu raqamlar kelajak avlod neft-gaz sohasini boshqarishga tayyor ekanligidan dalolat beradi.
Kun yangiligi: "Galkanish" konini o‘zlashtirishning IV bosqichi
Bugungi konferensiyaning eng muhim xabari — "Galkanish" konini o‘zlashtirishning IV bosqichi bo‘yicha yangi shartnoma imzolanganidir.
Tahliliy sharh: Yiliga 10 milliard kubometr tovar gazi ishlab chiqaradigan yangi quduqlar va inshootlarning loyihalashtirilishi hamda qurilishi Turkmanistonning jahon bozoridagi eksport salohiyatini yana 15–20% ga oshiradi. Bu esa "Turkmaniston — Xitoy" gaz quvuri qo‘shimcha quvvatlar bilan yuklanishining isbotidir.
Xulosa va istiqbollar
2006-yilda poydevori qo‘yilgan ushbu hamkorlik bugungi kunda 7000 kilometrlik gaz arteriyasi orqali qit’alarni birlashtirmoqda. 190 milliard kubometr gaz nafaqat Xitoyning energiya ehtiyojlarini qondirmoqda, balki Turkmaniston iqtisodiyotini modernizatsiya qilishga xizmat qilmoqda.
Kelgusi o‘n yillikda biz nafaqat gaz qazib olishning o‘sishiga, balki gazni qayta ishlashning rivojlanishiga va yuqori texnologiyali "yashil" energetikaga o‘tishga ham guvoh bo‘lamiz.
