Kaspiy dengizi orqali oʻtuvchi Transkaspiy xalqaro transport yoʻlagi — Oʻrta yoʻlak boʻylab yuk tashish hajmining ortishi ushbu yoʻnalishda xavfsizlikni taʼminlash va bojxona nazoratini yanada takomillashtirish masalalarining ahamiyatini oshirmoqda. Shu munosabat bilan Turkmaniston, Ozarbayjon, Qozogʻiston va Tojikistonning tegishli port va bojxona xizmatlari vakillari ishtirokida amaliy oʻquv mashgʻuloti oʻtkazildi.

Mashgʻulot Birlashgan Millatlar Tashkilotining Narkotiklar va jinoyatchilik boʻyicha boshqarmasi (BMT NJB), Jahon bojxona tashkiloti, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Savdo va taraqqiyot boʻyicha konferensiyasi (UNCTAD) hamda Mintaqaviy bojxona idoralari tarmogʻi (IREN) koʻmagida tashkil etildi.

Amaliy tadbir ikkita muhim Kaspiy portini — Turkmanistonning Xalqaro dengiz porti boʻlgan Turkmanboshi porti va Ozarbayjonning Alyat portini oʻzaro bogʻladi. Trenirovkaning dastlabki bosqichi Turkmanistonda oʻtkazilib, soʻngra ishlar Kaspiy dengizidan oʻtuvchi porom bortida davom ettirildi. Oʻquv mashgʻulotining yakuniy qismi esa Boku shahrida boʻlib oʻtdi.

Amaliy mashgʻulotlarning asosiy maqsadi yuqori xavf guruhiga kiruvchi yuklarni aniqlash, ularning noqonuniy tashilishining oldini olish va zarur holatda zudlik bilan tegishli choralarni koʻrish boʻyicha mutaxassislarning malakasini oshirishdan iborat boʻldi. Shuningdek, port va bojxona xizmatlari oʻrtasida maʼlumotlarning tezkor almashinuvini yoʻlga qoʻyish masalalariga alohida eʼtibor qaratildi.

Oʻquv mashgʻulotining yakuniy yigʻilishida Ozarbayjon Davlat bojxona qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, general-mayor Fuad Mamedov Oʻrta yoʻlakdagi taʼminot zanjirlarining xavfsiz va uzluksiz ishlashida turli xizmatlar oʻrtasida maʼlumot almashish tezligi hamda raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish muhim shart boʻlib turganini taʼkidladi.

Nazariya boʻlimida Jahon bojxona tashkiloti mutaxassislari va Ozarbayjon bojxona xodimlari Markaziy Osiyo mamlakatlari vakillariga bojxona nazoratida qoʻllaniladigan zamonaviy raqamli yechimlar haqida maʼlumot berdilar. Shuningdek, dengiz transporti orqali yuk tashilayotgan paytda bojxona qoidalarining buzilishini aniqlash boʻyicha amaliy vaziyatlar tahlil qilindi.

Mutaxassislarning birgalikda oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazishi Kaspiy mintaqasidagi portlar ishini muvofiqlashtirishga, maʼlumot almashish samaradorligini oshirishga va yuklarni koʻzdan kechirishda yagona yondashuvlarni shakllantirishga imkon beradi.

Bunday tadbirlarning oʻtkazilishi bir tomondan noqonuniy yuk aylanmasi va kontrabanda xavfini kamaytirishga, ikkinchi tomondan esa qonuniy savdo bilan shugʻullanuvchi korxonalar uchun bojxona amaliyotidan oʻtish vaqtini qisqartirishga sharoit yaratadi.

Turkmanboshi Xalqaro dengiz portining Oʻrta yoʻlakdagi muhim transport-logistika halqalaridan biri sifatida harakat qilishini inobatga olsak, tegishli xizmatlarning xalqaro hamkorligini mustahkamlash Turkmanistonning transit-transport imkoniyatlarini yanada rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Bunday hamkorlik Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkaz mintaqalari oʻrtasida ishonchli, xavfsiz va samarali transport aloqalarining rivojlanishiga xizmat qiladi.