O‘zbekiston Turkmaniston bilan chegaradagi transport infratuzilmasini modernizatsiya qilishni, jumladan, Buxoro viloyatining Olot tumanida yangi ko‘prik qurishni rejalashtirmoqda. Loyihani amalga oshirish va unga tegishli yo‘l infratuzilmasini rivojlantirish uchun 25 milliard so‘m ajratiladi. Bu haqda «Gazeta.uz» nashri xabar bermoqda.

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tegishli topshiriqni 4-noyabr kuni Buxoro viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish masalalariga bag‘ishlangan yig‘ilishda berdi. Unda Olot tumani hokimi Nargiza Neymatova amaldagi ko‘prik ortib borayotgan transport oqimiga bardosh bera olmayotganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, taxminan 1980-yilda qurilgan ko‘prikdan o‘tadigan yuk va yo‘lovchi transporti soni uch barobar ko‘paygan.

Loyihaga muvofiq, chegaraoldi savdo hududi va logistika markaziga xizmat ko‘rsatadigan zamonaviy beton ko‘prik hamda unga olib boruvchi yo‘l qurish taklif etilmoqda. Sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalangan holda hisoblangan dastlabki loyiha qiymati 25 milliard so‘mni tashkil etadi.

Davlat rahbari Bosh vazir o‘rinbosari, iqtisodiyot va moliya vaziri Jamshid Qo‘chqorovga zarur mablag‘larni zaxira jamg‘armasidan ajratish bo‘yicha tegishli ishlarni ta’minlashni topshirdi.

Shu kuni O‘zbekiston Transport vazirligi, Bojxona qo‘mitasi va boshqa tegishli idoralar vakillari ikki davlat chegarasidagi «Olot» bojxona postiga tashrif buyurishdi. Vazirlik ma’lumotlariga ko‘ra, ikki mamlakatning betaraf hududlarini bog‘lovchi Yemonjar kanali ustidagi amaldagi ko‘prik 1978-yilda qurilgan bo‘lib, hozirgi vaqtda texnik jihatdan eskirgan. Shu sababli uning o‘rniga har ikki yo‘nalishda kamida ikkitadan yuk avtomobilining harakatlanishiga imkon beradigan yangi ko‘prik qurish taklif etilmoqda.

Mazkur loyihaning amalga oshirilishi chegara o‘tkazish punktining o‘tkazuvchanlik imkoniyatini oshirish, transport tirbandliklarini kamaytirish, yuk va yengil avtomobillar, shuningdek, piyodalar harakatini yengillashtirishga xizmat qiladi.

Infratuzilmani modernizatsiya qilish zarurati transport oqimining ortib borayotgani bilan ham bog‘liq. O‘zbekiston Transport vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–oktyabr oylarida «Olot» bojxona punktidan 243 mingdan ortiq transport vositasi o‘tgan. Bu ko‘rsatkich 2022-yilning shu davriga nisbatan 2,3 barobar ko‘pdir. Hozirgi vaqtda mazkur chegara o‘tkazish punkti orqali har kuni ikki yo‘nalishda qariyb 1 200 ta transport vositasi harakatlanadi.

Bundan tashqari, Turkmaniston va O‘zbekiston xalqaro yuk tashish qoidalarini takomillashtirish masalalarini ham muhokama qilmoqda. Xususan, COVID-19 pandemiyasi davrida joriy etilgan yuk tirkamalarini qayta ulash tartibidan voz kechish imkoniyati ko‘rib chiqilmoqda. Amaldagi tartibga ko‘ra, chegaradan o‘tishda bir mamlakatga tegishli tyagachdan tirkama ajratilib, boshqa mamlakat tashuvchisiga topshiriladi. O‘zbekiston Transport vazirligining ta’kidlashicha, ushbu tartibning bekor qilinishi qo‘shimcha jarayonlarni qisqartirish va yuklarni yetkazib berish muddatini kamaytirishga yordam beradi.

Shu bilan birga, chegaraoldi infratuzilmasini modernizatsiya qilish bo‘yicha takliflar hali batafsil o‘rganilishi va tegishli texnik-iqtisodiy asoslar tayyorlanishi lozim. Prezident topshirig‘iga binoan ajratilishi belgilangan 25 milliard so‘m aynan Yemonjar kanali ustidagi ko‘prik qurilishiga yo‘naltirilishi haqida esa hozircha aniq ma’lumot yo‘q.

Ushbu yo‘nalishda transport aloqalarini rivojlantirish ikki mamlakatning qo‘shma iqtisodiy tashabbuslari uchun ham muhim ahamiyatga ega. Avvalroq Turkmaniston va O‘zbekiston Buxoro hamda Lebap viloyatlarini bog‘laydigan «Olot — Farap» chegaraoldi savdo zonasini tashkil etish masalasini muhokama qilgan edi.

Mazkur tashabbus 2026-yil mart oyida O‘zbekistonning Turkmanistondagi elchisi Ravshanbek Alimovning Lebap viloyati hokimi Durdy Genjiyev bilan uchrashuvida ham ko‘rib chiqilgan. Loyiha o‘zaro tovar ayirboshlash hajmini oshirish, savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirish va chegaraoldi hududlar tadbirkorlari uchun yangi imkoniyatlar yaratishni maqsad qilgan.

2026-yil avgust oyida tomonlar «Farap — Olot» chegara o‘tkazish punktining faoliyatini takomillashtirish, navbatlarni kamaytirish, tez buziladigan mahsulotlarni tashish uchun alohida yo‘lak tashkil etish hamda betaraf hududda ikkinchi ko‘prik qurish masalalarini ham muhokama qilgan.

«Olot — Farap» chegara o‘tkazish punktini modernizatsiya qilish Turkmaniston va O‘zbekiston o‘rtasidagi transport hamda savdo aloqalarini yanada rivojlantirishning muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida qaralmoqda.