
Inson tanasi ochlik hissini boshdan kechirganda, hujayralarning o‘z-o‘zini tozalash va yangilash tizimi bo‘lgan autofagiya jarayoni ishga tushadi. Ushbu fundamental biologik kashfiyotni batafsil o‘rgangan yaponiyalik olim Yoshinori Ohsumi 2016-yilda Nobel mukofotiga loyiq ko‘rilgan edi. Hozirgi vaqtda tibbiyot dunyosi tomonidan ushbu mexanizmga katta e’tibor qaratilmoqda.
Autofagiyaning asosiy tamoyili shundan iboratki, badanga ozuqa kirmagan sharoitda hujayralar o‘z ichida yig‘ilgan shikastlangan oqsillar hamda qoldiqlarni «yeyishni» boshlaydi. Olimlarning ta’kidlashicha, bu nafaqat qiyin sharoitda jon saqlash, balki organizmning og‘ir kasalliklardan va vaqtidan oldin qarishdan himoyalanish qobiliyatini kuchaytiruvchi kuchli barqarorlik vositasidir.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, qisqa muddatli ochlik davrlari hujayralarning yangilanishiga va viruslarga qarshi chidamliligining ortishiga yordam beradi. Mutaxassislar ushbu usulni oddiy parhez emas, balki uzoq umr ko‘rish va salomatlikning tabiiy biologik vositasi sifatida qabul qilishni maslahat berishadi.
Keywords