Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson maskanlari dasturi (UN-Habitat) ijrochi direktori Anaklaudiya Rossbah shaharlarni rivojlantirishda iqlim o‘zgarishi va aholining uy-joyga bo‘lgan ehtiyojini birgalikda hisobga olish muhimligini ta'kidladi. Uning fikricha, zamonaviy shaharlar barqaror rivojlanish tamoyillariga muvofiq qaytadan rejalashtirilishi kerak.

Rossbah bu haqda CGTN telekanaliga bergan intervyusida so‘zlab, hozirgi vaqtda dunyoda parnik gazlari chiqindilarining taxminan 70 foizi shaharlarga to‘g‘ri kelishini aytdi. Ushbu chiqindilarning 40 foizga yaqini esa binolar va qurilish sektori bilan bog‘liqdir.

BMT vakili shaharlarning nafaqat energiyani eng ko‘p sarflaydigan joylar, balki iqlim o‘zgarishining ta'sirini birinchi bo‘lib his qilayotgan hududlar ekanini ta'kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, haddan tashqari issiq ob-havo aholining sog‘lig‘iga, turmush darajasiga va ijtimoiy tenglikka bevosita ta'sir ko‘rsatmoqda.

Rossbahning qayd etishicha, shaharlar ichida haroratning taqsimlanishi ham teng emas. Masalan, Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahridagi ayrim norasmiy yashash hududlarida havo harorati shaharning boshqa qismlaridan 8 daraja Selsiygacha yuqori bo‘lishi mumkin. Bu holat shaharlarda ekologik muammolar bilan birgalikda ijtimoiy tengsizlik ham mavjudligini ko‘rsatmoqda.

BMTning UN-Habitat dasturi rahbari shaharlarning cheksiz kengayishi o‘rniga, o‘ylanganroq va muvozanatli qurilish tamoyillariga o‘tish zarurligini aytdi. Uning fikricha, uy-joylar qurilishi yashil hududlar va suv havzalarining muhofazasi bilan uyg‘un holda olib borilishi lozim.

Shuningdek, u hozirgi paytda ekologik jihatdan toza qurilish uchun zarur texnologiyalar mavjudligini, ammo ularning keng qo‘llanilishi uchun boshlang‘ich xarajatlar bilan imkoniyatlar orasidagi farqni kamaytirish muhimligini ta'kidladi. Buning uchun davlat siyosati, innovatsion moliyaviy vositalar va xususiy sektorning faol ishtiroki zarur deb topiladi.

BMT ma'lumotlariga ko‘ra, 2050-yilga borib dunyo aholisining 70 foizga yaqini shaharlarda yashaydi. Hozirgi kunda esa 1 milliarddan ortiq odam yashash sharoitlari yetarli bo‘lmagan norasmiy aholi punktlarida istiqomat qilmoqda.

UN-Habitat shaharlarning barqaror rivojlanishini ko‘p yillardan beri ilgari surib kelmoqda. Tashkilotning ta'kidlashicha, iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq hozirgi vaziyat shaharlarni ixchamroq, ekologik jihatdan toza va barcha aholi qatlamlari uchun qulay shaklda rivojlantirish muhimligini ko‘rsatmoqda.