No‘xat (fasol) ekish, parvarishlash va foydalari

Ekilish vaqti

Fasol iliq iqlimni yaxshi ko‘radi, shuning uchun uni havo isib ketganidan keyin ekish kerak.

• Turkmanistonda ekish vaqti:

  • Aprelning ikkinchi yarmi,

  • May oyining davomida.

  • Tuproq harorati kamida +10 °C bo‘lishi kerak.

Ekilish usullari

1. Bevosita yerga urug‘ sepish

• Urug‘lar to‘g‘ridan-to‘g‘ri yerga ekiladi.

• Masofa:

  • Qatorlar oralig‘i: 40–60 sm,

  • O‘simliklar oralig‘i: 10–15 sm.

• Ekin chuqurligi: 3–5 sm

• Har bir chuqurchaga 2–3 dona urug‘.

• 7–10 kun ichida unadi.

2. Ko‘chat bilan ekish (kam hollarda)

Sovuq hududlarda yoki erta hosil olish istagida ko‘chat usuli ham qo‘llaniladi.

Parvarish va yetishtirish

Tuproq

• Serhosil, yumshoq va suv o‘tkazuvchan bo‘lishi kerak.

• pH: 6.0 – 7.5

• Organik o‘g‘itlar qo‘shish foydali.

Sug‘orish

• Muntazam sug‘orish zarur, ayniqsa gullash va mevaga kirishda.

• Ortiqcha suv ildiz chirishiga olib kelishi mumkin.

Parvarish

• Begona o‘tlarni yo‘qotish, tuproqni yumshatish.

• 20–30 kundan so‘ng fosfor va kaliy o‘g‘itlari bilan oziqlantirish foydali.

Hosil yig‘ish

• Ekilganidan 50–70 kun o‘tgach hosil olinadi.

• Yangi no‘xat uchun yosh dukkaklar yig‘iladi.

• Quritilgan fasol uchun to‘liq pishgach olinadi.

• Hosil soyada quritiladi va salqin joyda saqlanadi.

Foydalari

1. Oqsil manbai:

   • Go‘sht o‘rnini bosadi, vegetarianlar uchun foydali.

2. Salomatlik uchun:

   • Yurakni mustahkamlaydi.

   • Qon bosimini me’yorda ushlab turadi.

   • Qandli diabetga foydali.

   • Immunitetni oshiradi.

3. Oshxonada ishlatilishi:

   • Sho‘rvalar, pyurelar, konservalar.

4. Yer unumdorligini oshiradi:

   • Azotni yerga bog‘lab, yer sifatini yaxshilaydi.

No‘xat — yetishtirish oson, foydali va daromadli ekin. O‘z vaqtida ekib, parvarish qilish orqali yuqori hosil olish mumkin. Turkmanistonning quyoshli iqlimi buning uchun ayni muddao.