
Turkmaniston Fanlar akademiyasi Kimyo instituti olimlari mahalliy xomashyo hamda neft-gaz va oziq-ovqat sanoati chiqindilaridan foydalangan holda moylash moyi (solidol) olish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar o‘tkazdilar. Boshlang‘ich komponentlar sifatida qayta ishlangan motor va sanoat moylari chiqindilari, gudron, hayvon yog‘lari, gossipsol smolasi, shuningdek, o‘simlik yog‘larini ishqoriy qayta ishlashning qo‘shimcha mahsuloti bo‘lgan soapstok ko‘rib chiqildi. Bu haqda payshanba kuni chop etilgan “Neytralniy Turkmenistan” gazetasida xabar berildi.
Ilmiy ishlar va tajriba natijalari tegishli tozalash hamda texnologik yondashuvlar qo‘llanilganda, bunday xomashyodan davlat standartlariga javob beradigan solidol ishlab chiqarish mumkinligini tasdiqladi. Ishlab chiqilgan usullarning joriy etilishi moylash moylari ichki ishlab chiqarishining xomashyo bazasini kengaytirishga, mahsulot tannarxini pasaytirishga va sanoat chiqindilarini zararsizlantirish xarajatlarini kamaytirishga keng imkoniyat beradi.
Bunday texnologiyalarning rivojlantirilishi resurslarni tejash va atrof-muhit barqarorligini ta’minlash bo‘yicha oldinga qo‘yilgan vazifalarga mos keladi. Olingan natijalar sanoat ishlab chiqarishida, jumladan, moylash materiallari ishlab chiqarishda boshlang‘ich moylardan foydalanadigan Turkmanboshi neftni qayta ishlash zavodlari majmuasi kabi korxonalarda qo‘llanilishi mumkin.
Ularning ishlab chiqarilishida muhim komponent sifatida ohak va kalsiy oksidlari, shuningdek, stronsiy va litiy birikmalarini o‘z ichiga olgan mineral xomashyo xizmat qiladi. Barcha tarkibiy qismlar mamlakat hududida, ya’ni Keleten, Oqtepa, Bolqon va Ko‘ytendog‘ konlaridan qazib olinadi.
Mahalliy minerallar hamda qayta ishlanadigan resurslardan foydalanish mamlakat kimyo va neft-gaz tarmoqlarini yanada rivojlantirishning istiqbolli yo‘nalishi sifatida qaralmoqda.
Keywords