
NASA we ABŞ-nyň Energetika ministrligi (DOE) 2030-njy ýyla çenli Aýyň ýüzünde ýadro reaktoryny ýerleşdirmek meýilnamasyny resmi taýdan tassykladylar. Bu taslama «Artemida» maksatnamasynyň çäginde amala aşyrylýar we Aýda adamyň uzak möhletleýin bolmagyny üpjün etmek, şeýle hem geljekde Marsa ediljek missiýalara taýýarlyk görmek maksadyny göz öňünde tutýar.
Aýy özleşdirmegiň esasy kynçylyklarynyň biri durnukly energiýa çeşmesiniň ýoklugydyr. Häzirki wagtda Aý missiýalarynyň köpüsi Gün panellerine bil baglaýar, emma Aý gijesi takmynan 14 ýer güni dowam edýär. Bu döwürde elektrik öndürilmeýär we temperatura ep-esli peselýär.
Bu meseläni çözmek üçin ýadro bölünişigine esaslanýan ýerüsti energiýa ulgamy taýýarlanylýar. Ýadro reaktory Gün energiýasyndan tapawutlylykda, gije-gündiz, temperaturanyň üýtgemegi ýa-da tozanyň ýygnanmagy bilen bagly bolmazdan, yzygiderli energiýa üpjün edip bilýär.
Bu ulgam birnäçe ýyllap ýangyç doldurmazdan we tehniki hyzmatsyz işlemäge niýetlenendir. Ol ýaşaýyş modullarynyň, ylmy barlaghanalaryň we serişdeleri çykarmak toplumlarynyň işini üpjün eder.
Keywords