
Ýaz paslynyň iň ajaýyp görnüşleriniň biri hem kömeleklerdir. Kömelekler adaty göze görünýäninden başlap, mikroskop bilen görmelilerine çenli janly organizmiň täsin ýaşaýşyny emele getirýär. Kömelekleriň hemmesi sporalar — ownujak kömelek düwünçekleri tarapyndan köpelýärler. Şol sporalardan şahalanyp gidýän inçe sapaklaryň çyrmaşmagy görnüşinde kömelek köki ösýär, şol hem miwäni emele getirýär. Bularyň hemmesi kömelek ulgamynda ýer astynda ösýär we ýer ýüzüne emele gelen şekilinde çykýar. Kömelekleriň ýerüsti ömri gaty gysga bolup, 2—3 güne çenlidir. Emma kömelegiň köki örän uzak ýaşaýar.
Elbetde, kömelekleriň dürli görnüşi bar. Gelin kömelekleri bilen birlikde, käbir güberçek kömelekler hem iýilýär. Kömelekleriň düzüminde beloklar, şeker, mineral duzlar hem fosfor kislotasydyr beýleki witaminler bar. Kömelekler, köplenç, agaçlaryň düýbünde bitýär. Munuň sebäbi bolsa ol agaçdan şekeri we aminokislotalary alyp bilýär. Özüniň düzümindäki organiki däl maddalary bolsa agaja geçirýär.
Ýaz paslynyň gelmegi bilen dag eteklerinde, sähralarda, agaçlaryň düýbünde kömelekleri görmek bolýar. Bularyň ýakymlyja ysy tebigatyň gözel görnüşine has hem gözellik goşýar.
Keywords