Pasyl çalyşygy, howanyň aşa gyzmagy ýa-da sowamagy ýaly daşky gurşaw faktorlary adam organizmine, esasanam gan basyşymyza gönüden-göni täsir edýär. Gipertoniýa (ýokary gan basyşy) diňe bir ýaşulularyň däl, eýsem häzirki döwürde ýaşlaryň hem ýygy-ýygydan duşýan meseleleriniň biridir. Ony gözegçilikde saklamak diňe bir derman serişdeleri bilen däl, eýsem gündelik durmuşymyzy üýtgetmek bilen hem mümkindir.
Gündelik durmuşda nähili çäreler görmeli?
Hünärmenleriň maslahatlaryna görä, gan basyşyny kadalaşdyrmak üçin aşakdaky düzgünlere eýermek zerurdyr:
- Gün tertibine eýermek: Uky ýetmezçiligi we stress organizmiň gijä galan ýagdaýda işlemeklige mejbur edýär. Her gün belli bir wagtda ýatmak we turmak, bedenimiziň biorytmine täsir edip, gan basyşynyň durnukly bolmagyna kömek edýär.
- Iýmitlenişi kadalaşdyrmak: Duzly iýmitler suwuklygy bedende saklaýar we gan basyşyny ýokarlandyrýar. Iýmit rasionynda duzy azaltmak, gök önümleri, miweleri we kaliýe baý bolan (banan, ýertudan, kartofel) önümleri köpräk ulanmak peýdalydyr.
- Içimlik düzgüni: Yssy howada suwsuzlyk ganymyzyň goýulaşmagyna getirýär. Günde ýeterlik mukdarda arassa suw içmek gan aýlanyşyny ýeňilleşdirýär. Şeýle hem, kofeiniň (kofe, gara çaý) mukdaryny çäklendirmek maslahat berilýär.
- Fiziki işjeňlik: Günlük 30 minutlyk ýöreýiş ýa-da ýeňil maşklar gan damarlarynyň elastikligini artdyrýar. Ýöne yssy günlerde günortan wagty fiziki işjeňlikden gaça durmalydyryn.
Hünärmenlerden goşmaça peýdaly maslahatlar:
Gan basyşyňyzy durnukly saklamak üçin aşakdaky ýönekeý, ýöne täsirli usullary hem göz öňünde tutuň:
- Stress wagty bedende "kortizol" we "adrenalin" gormonlary köpelýär, bu bolsa damarlaryň gysylmagyna we gan basyşynyň birden galmagyna getirýär. Çuň dem alyş maşklary (meditasiýa), ýakymly sazlary diňlemek sizi rahatlandyrar.
- Beden agramynyň her bir artyk kilogramy ýüregiňize goşmaça agram salýar. Sagdyn iýmitlenmek we hereketli bolmak bilen agramyňyzy kadaly saklamak, gan basyşynyň düzelmegine getirer.
- Çilim çekmek we alkogolly içgiler gan damarlarynyň diwarlaryny zaýalaýar. Bu endiklerden el çekmek, damar saglygyny dikeltmek üçin edilýän iň ilkinji ädimdir.
- Gan basyşyňyzy öý şertlerinde ýygy-ýygydan ölçeň we görkezijileri bellige alyň. Eger basyş ýygy-ýygydan ýokarlanýan bolsa, özbaşdak derman içmän, hökmany suratda lukmana ýüz tutuň.
Gan basyşy – bu bedeniň içki ýagdaýynyň "Görkezijisi". Oňa garşy iň gowy göreş usuly – sagdyn durmuş ýörelgelerini wagtal-wagtal däl-de, eýsem her gün yzygiderli berjaý etmekdir. Unutmalyň, saglygyňyzy goramak – siziň gündelik edýän kiçijik, ýöne dogry saýlanan hereketleriňizden başlanýar!