Gawunçylyk türkmen halkynyň asyrlardan gözbaş alýan daýhançylyk däpleriniň möhüm ugurlarynyň biridir.

Türkmenistanda gawunyň dürli görnüşleri ösdürilip ýetişdirilýär. Olaryň bişiş döwri, ýetişdiriliş aýratynlyklary we köpçülikleýin ekiliş möhleti boýunça gawunlar dört sany möwsümleýin topara bölünýär.

Şol toparlaryň ilkinjisine handelek nusgaly irbişer gawunlaryň görnüşleri degişlidir. Bu gawunlar, esasan, iýun–iýul aýlarynda bişip ýetişýär. Olaryň ösüp, doly ýetişmegi üçin ortaça 60–65 gün gerek bolýar.

Irbişer gawunlar aprel aýynyň başlarynda ekilende, tomusky gawunlardan takmynan 20–25 gün öň bişýär. Şonuň netijesinde olar täze gawun möwsüminiň ilkinji hasyly hökmünde ilata ýetirilýär.

Bu görnüşdäki gawunlaryň aýratynlygy diňe bir ir bişmeginde däl. Olar tagamynyň ýakymlylygy, daşky görnüşiniň özboluşlylygy we gabarasynyň aýratynlygy bilen hem tapawutlanýar. Şeýle hem irbişer gawunlaryň saklanyş we daşalyş aýratynlyklary beýleki görnüşlerden tapawutly bolup, olaryň öz wagtynda ýygnalmagy möhüm ähmiýete eýedir.

Irbişer gawunlary giçki möhletlerde ekmek maslahat berilmeýär. Sebäbi olaryň biologik aýratynlyklary we ýokary hilli hasyl bermek ukyby belli bir ekiliş möhletleri bilen berk baglanyşyklydyr.

Türkmen gawunlarynyň möwsümleýin toparlara bölünmegi daýhanlara ekin meýdanlaryny dogry meýilleşdirmäge, dürli döwürlerde hasyl almaga we gawunçylyk önümçiliginiň netijeliligini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär. Şeýle baý görnüşlilik türkmen topragynyň gawunçylyk üçin amatlydygyny hem-de halkymyzyň bu ugurdaky köpýyllyk tejribesini görkezýär.