Jigar kasalligini davolash uchun yangi dori ishlab chiqildi

Singapur Milliy Universitetining Yong Loo Lin tibbiyot maktabi olimlari yog‘li jigar kasalligini davolashda tubdan yangi yondashuvni taklif qiluvchi yangi RNK-terapiyasini ishlab chiqdilar. Bu kasallik dunyo aholisi orasida chorak qismigacha ta’sir qiladi va og‘ir holatlarda sirroz hamda jigar saratoniga olib kelishi mumkin. Tadqiqot Science Advances jurnalida chop etilgan.

Hozirda bu kasallik uchun atigi ikki tasdiqlangan dori mavjud va ular atigi 30% bemorlarga yordam beradi. Dotsent Van Jun-Vey boshchiligidagi guruh yog‘li nanozarrachalarga asoslangan “nano-dori” ishlab chiqdi. Bu vosita siRNA (kichik aralashuvchi RNK) orqali jigar hujayralariga genetik material yetkazadi. U SPTLC2 genini bloklaydi — bu gen seramidlar ishlab chiqaradi, ular esa yog‘ to‘planishi, yallig‘lanish va jigar to‘qimalarining fibroziga sabab bo‘ladi.

Tajribalarda jigar va qondagi seramidlar miqdorining kamayishi yog‘ to‘planishini, yallig‘lanishni va to‘qimalar shikastlanishini kamaytirgani, kasallikning rivojlanishini sekinlashtirgani aniqlandi. Boshqa organlarga salbiy ta’sir kuzatilmadi.

“Seramidlarni nanozarrachalar orqali nishonli bostirish orqali biz kasallikning ildiziga zarba berdik. Bu tizimli dori vositalariga nisbatan aniq va xavfsiz alternativaga aylanishi mumkin”, — dedi Van Jun-Vey.

Gastroenterolog Mark Mutia hamda boshqa shifokorlarning aytishicha, ushbu yangi terapiya mavjud davolash usullarini to‘ldirishi va an’anaviy dori vositalariga javob bermaydigan bemorlar uchun umid bo‘lishi mumkin. Tadqiqotchilar hozirda dorining ta’sirini uzoqroq davom etadigan qilish va klinik sinovlarga o‘tish ustida ishlamoqda.

Olimlar COVID-19 vaksinalari orqali mashhur bo‘lgan yog‘li nanozarrachalar endi nafaqat jigar kasalliklari, balki qandli diabet, semizlik va yurak-qon tomir kasalliklarini davolash uchun ham yangi eshiklarni ochayotganini ta’kidladilar.