Olimlar goji mevasi tarkibidagi moddalar qanday qilib saraton kasalligiga qarshi kurashishini ochib berdi

Shimoliy Xitoy Fan va Texnologiya Universitetining tadqiqotchilari goji mevasi (Lycium barbarum) tarkibidagi faol moddalarning jigar saratoni hujayralarida muhim o‘rin tutuvchi oqsillar bilan samarali bog‘lanishi mumkinligini aniqladi. Tadqiqot natijalari Oncology Advances (OncoAdv) jurnalida nashr etildi.

Tadqiqotning mohiyati: Molekulyar doking va maqsadli oqsillarni aniqlash

Tadqiqotda zamonaviy kompyuter usuli bo‘lgan molekulyar doking qo‘llanildi. Bu usul modda molekulalari, masalan, dori moddalari bilan oqsillar qanchalik mustahkam bog‘lanishini prognoz qilishga imkon beradi.

Tadqiqotchilar jigar saratonining rivojlanishida ishtirok etuvchi bir nechta oqsillarni tanlab, goji mevasi tarkibidagi birikmalar ularning qaysi biri bilan qanchalik kuchli bog‘lanishini o‘rgandilar.

Natijalar: Yuqori biologik faollik ehtimoli

Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, goji mevasi tarkibidagi ba’zi birikmalar saraton bilan bog‘liq oqsillar bilan mustahkam bog‘lanish hosil qiladi. Bog‘lanish energiyasi ko‘pincha −7,0 kcal/mol dan past bo‘lib, bu ularning biologik faol ekanligini bildiradi.

Ushbu birikmalar oqsillarning funksiyasini bloklashi yoki o‘zgartirishi mumkin bo‘lib, natijada saraton hujayralarining o‘sishini to‘xtatishga yordam beradi.

Ko‘p komponentli mexanizm — asosiy afzallik

Tadqiqotchilar ta’kidlaganidek, goji mevasi terapiyasi samarasi biror bitta moddadan emas, balki bir nechta faol birikmalarning uyg‘un ta’siridan kelib chiqadi. Bu esa bir vaqtning o‘zida bir nechta biokimyoviy yo‘llarga ta’sir qilish imkonini beradi va saraton o‘sishini yanada samarali to‘xtatishga yordam beradi.

Shuning uchun goji mevasi kelajakda tabiiy yordamchi vosita sifatida keng qo‘llanishi mumkin.

Tabiiy manba sifatida afzalliklari

Goji mevasi tarkibidagi birikmalarning tabiiy kelib chiqishi quyidagi afzalliklarni beradi:

• Og‘ir yon ta’sirlardan kamroq xavf;

• Ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish imkoniyati;

• Tabiiy o‘simlikdan tayyorlangan preparatlar yaratish imkoniyati.

Cheklovlar va kelajakdagi tadqiqotlar

Mualliflar natijalar faqat kompyuter modellashtirishiga asoslanganini va ularni tasdiqlash uchun quyidagilar zarurligini ta’kidlaydilar:

• In vitro (laboratoriya) tajribalari;

• In vivo (hayvonlar yoki insonlar ustida) sinovlar;

• Moddalarning organizmdagi barqarorligi va so‘rilish darajasini o‘rganish;

• Ularning biologik mavjudligi va farmakokinetikasini aniqlash.

Ba’zi birikmalar organizmda barqaror bo‘lmasligi yoki kam so‘rilishi mumkin, bu esa samaradorlikni pasaytiradi.

Oldingi tadqiqotlar bilan bog‘liqlik

Oldingi tadqiqotlar goji mevasi polisaxaridlarining:

• Saraton hujayralarining o‘lishini rag‘batlantirishi;

• Immun tizimini faollashtirishi;

• Jigarni tiklash jarayonlarini qo‘llab-quvvatlashi;

kabi xususiyatlarini ko‘rsatgan edi. Yangi tadqiqot esa ushbu jarayonlarni yanada chuqurroq tushunishga yordam beradi va keyingi laboratoriya hamda klinik sinovlar uchun poydevor yaratadi.

Goji mevasi uzoq yillar davomida sog‘lik uchun foydali deb hisoblangan, endi esa uning saraton kasalligini oldini olish va unga qarshi kurashda yordamchi vosita sifatida ilmiy asoslangan salohiyati borligi tasdiqlandi. Kompyuter modellashtirishdan haqiqiy dori-darmon yaratishga hali uzoq yo‘l bo‘lsa-da, bu natijalar goji mevasini onkologiyada tabiiy yordamchi vosita sifatida keng qo‘llash mumkinligini ko‘rsatmoqda.