
Gresiýanyň Krit adasyndaky Ano Wuwes obasy diňe bir taryhy ýadygärlikleri bilen däl, eýsem dünýäniň iň täsin janly tebigat gymmatlygy bilen hem meşhurdyr. Bu ýerde ösüp oturan zeýtun agajy, alymlaryň we syýahatçylaryň üns merkezinde saklanyp, dünýäniň miwe berýän iň garry daragty diýen ady göterýär.
Bu gadymy daragt tebigatyň gudraty hökmünde kabul edilýär. Alymlar onuň anyk ýaşyny kesgitlemekde kynçylyk çekýärler, sebäbi agajyň asyl sütüni birnäçe asyr mundan ozal çüýräpdir. Emma tebigatyň täsinligi netijesinde, agaç bütinleý guraman, çüýrän sütüniniň ýerine täze şahalaryň çykmagy bilen öz ýaşaýşyny dowam etdiripdir. Häzirki wagtda daragtyň diňe bir "täze" şahasynyň özüniň 2 müň ýaşyndadygy çaklanylýar.
Agajyň görnüşi onuň taryhyndan habar berýär:
Bu daragt öz ömründe ençeme tokaý ýangynlaryny, güýçli ýertitremeleri we weýran ediji harasatlary başdan geçirse-de, henize çenli miwe bermegini bes etmän gelýär. Onuň durky durşuna durmuşyň we durnuklylygyň nyşanydyr.
Her ýyl bu tebigy ýadygärligi görmek üçin dünýäniň dürli künjeklerinden 20 müňe golaý adam Ano Wuwes obasyna gelýär. Oba diňe bir bu zeýtun agajy bilen däl, eýsem başga-da täsin ösümlikleri bilen hem meşhurdyr:
Bu ýer adama tebigatyň nähili uly güýje we bakylyga eýedigini ýene bir gezek ýatladýar. Ano Wuwesdäki bu zeýtun agajy bolsa, geçmiş bilen geljegi birleşdirýän janly köpri hökmünde goralyp saklanýar.
Keywords