2026-njy ýyl Türkmenistanyň hukuk ulgamynda birnäçe möhüm özgerişleriň amala aşyrylan döwri boldy. Täze kadalar raýat-hukuk gatnaşyklaryny, administratiw jogapkärçiligi, migrasiýa ulgamyny, sanly aktiwleri, şeýle-de birnäçe beýleki ugurlary öz içine alýar.

Täze kanunçylyk düzgünleri raýatlaryň hukuklaryny we borçlaryny, döwlet edaralarynyň iş ýörelgelerini hem-de ykdysady gatnaşyklaryň kadalaryny has-da kämilleşdirmäge gönükdirilendir.

Täze Raýat kodeksi (2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan)

2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan Türkmenistanyň täze Raýat kodeksi güýje girdi.

Täze kodeks 1998-nji ýyldan bäri hereket edip gelen we soňky ýyllarda birnäçe gezek üýtgedilen öňki Raýat kodeksiniň ornuny tutýar. Täze resminama emläk gatnaşyklaryny we olar bilen baglanyşykly şahsy emläk däl hukuk gatnaşyklaryny düzgünleşdirýär.

Täze kodeksiň esasy aýratynlyklary:

  • ol 2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan soň ýüze çykan hukuk gatnaşyklaryna ulanylýar;

  • öňki döwürden galan borçnamalar boýunça täze kadalar diňe şol seneden soň ýüze çykan hukuklar we borçlar babatda ulanylýar;

  • täze kodekse garşy gelýän öňki kanunçylyk kadalary güýjüni ýitirýär.

Bu üýtgeşme soňky ýyllarda Türkmenistanyň raýat hukugyndaky iň uly täzelikleriň biri hökmünde görkezilýär.

Administratiw hukuk bozulmalary hakyndaky kodekse girizilen üýtgetmeler

2026-njy ýylyň 11-nji aprelinde Türkmenistanyň Prezidenti Administratiw hukuk bozulmalary hakyndaky kodekse üýtgetmeler girizmek baradaky kanuna gol çekdi. Täze düzgünler 1-nji maýdan güýje girdi.

Esasy üýtgeşmeler:

Çagalaryň çilim çekmegi bilen bagly jogapkärçilik

16 ýaşa ýetmedik çagalaryň çilim çekmegine ýol beren ene-atalara administratiw jogapkärçilik girizildi.

Bu düzgün boýunça jerime 1–2 binýat ululygy möçberinde bellenilýär.

Serhoş ýagdaýda ulag dolandyrmak boýunça jerimeler artdyryldy

Täze üýtgetmelere laýyklykda:

  • ulag dolandyrmagy serhoş adama bermek üçin jerime öňki 6 binýat ululygyndan 10 binýat ululygyna çenli ýokarlandyryldy;

  • serhoş ýagdaýda sürüjilik hukugy bolmazdan ulag dolandyrmaga degişli jerimeler hem güýçlendirildi.

Pasporty girew hökmünde kabul etmek gadagan edildi

Täze düzgünlere görä, raýatyň pasportyny girew hökmünde kabul etmek kanun tarapyndan gönüden-göni gadagan edildi.

Bu talaby bozmak üçin:

  • raýatlara – 1–2 binýat ululygy;

  • wezipeli adamlara – 5 binýat ululygy;

  • hukuk şahslaryna – 6 binýat ululygy möçberinde jerime göz öňünde tutulýar.

Şeýle-de ulag dolandyranda zerur resminamalaryň bolmazlygy, internetde we köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ýalan mahabat ýaýratmak, bikanun lukmançylyk we farmasewtika işi bilen meşgullanmak boýunça jogapkärçilik güýçlendirildi.

«Migrasiýa hakynda» kanuna girizilen üýtgetmeler

2026-njy ýylyň aprel aýynda Türkmenistanyň migrasiýa ulgamyna degişli birnäçe möhüm üýtgetmeler kabul edildi.

Täze düzgünler:

  • daşary ýurt raýatlaryny we raýatlygy bolmadyk adamlary hasaba almak üçin esaslaryň sanawyny giňeldýär;

  • hasaba almak, möhleti uzaltmak we hasapdan çykarmak işlerini Döwlet migrasiýa gullugynyň maglumat ulgamy arkaly elektron görnüşe geçirýär;

  • kämillik ýaşyna ýetmedikleriň we syýahatçylaryň hasaba alynmagy boýunça kadalary takyklaşdyrýar;

  • Türkmenistanyň raýatlygyny dikeltmek ýaly täze hasapdan çykarmak esaslaryny goşýar.

Bu üýtgetmeler migrasiýa hyzmatlarynyň sanlylaşdyrylmagyna we dolandyryş işleriniň ýeňilleşdirilmegine gönükdirilendir.

«Wirtual aktiwler hakynda» täze kanun

2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan «Wirtual aktiwler hakynda» kanun güýje girdi.

Bu Türkmenistanyň sanly aktiwler ulgamyny ýörite düzgünleşdirýän ilkinji kanunçylyk resminamasydyr.

Kanun:

  • kriptowalýuta gazyp almagy (maýning) we alyş-çalşy kanuny esasda düzgünleşdirýär;

  • kripto biržalary üçin ygtyýarnama ulgamyny girizýär;

  • bu ugurdaky gözegçiligi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ygtyýaryna berýär.

Şol bir wagtyň özünde, wirtual aktiwler:

  • töleg serişdesi;

  • walýuta;

  • gymmatly kagyz

hökmünde ykrar edilmeýär.

Beýleki kanunçylyk täzelikleri

2026-njy ýylda birnäçe ugur boýunça hem üýtgetmeler girizildi:

  • «Balykçylyk we suw biologik serişdelerini goramak hakynda» kanuna degişli täzelikler;

  • käbir iş görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak ulgamyndaky üýtgetmeler;

  • buhgalter hasabaty we maliýe hasabatlylygy boýunça täze kadalar;

  • awtomobil ýollary we ýol işi bilen bagly hukuk namalarynyň täzelenmegi.

2026-njy ýyl Türkmenistanyň kanunçylyk ulgamynyň döwrebaplaşdyrylýan ýyllarynyň biri boldy. Iň möhüm täzelikler şu ugurlary öz içine alýar:

  • raýat hukugy – täze Raýat kodeksiniň güýje girmegi;

  • administratiw jogapkärçilik – täze jerimeler we gadaganlyklar;

  • migrasiýa ulgamy – elektron hyzmatlaryň giňeldilmegi;

  • sanly ykdysadyýet – wirtual aktiwleriň hukuk taýdan düzgünleşdirilmegi.

Raýatlara we kärhanalara täze kadalar bilen yzygiderli tanyş bolup durmak maslahat berilýär. Sebäbi käbir kanunçylyk düzgünleri soňraky döwürde goşmaça hukuk namalary arkaly anyklanyp ýa-da giňeldilip bilner. Türkmenistanyň Mejlisiniň resmi neşirlerini we döwlet habar çeşmelerini yzygiderli yzarlamak möhümdir.