Dunyoda mevalarning minglab turlari mavjud. Ularning ko‘pchiligi daraxtlarda yetishsa, ayrimlari poliz ekinlari kabi o‘stiriladi. Ana shunday noodatiy mevalardan biri «qovun nok» yoki «shirin bodring» deb ataladigan pepinodir. U tashqi ko‘rinishi, ta’mi va yetishtirish xususiyatlari bilan ajralib turadi.

Pepinoning vatani Janubiy Amerika, xususan, Chili va Peru hisoblanadi. Ilmiy manbalarda bu meva Solanum muricatum nomi bilan tanilgan. Ispan tilida u «Pepino dulce», ya’ni «shirin bodring» deb ataladi.

Tashqi ko‘rinishi va ta’mi

Pepino cho‘zinchoq, nok shaklidagi meva bo‘lib, uning sarg‘ish po‘stida binafsha rangli chiziqlar bo‘ladi. Mevaning uzunligi 10 santimetrga, eni esa 6 santimetrga yetishi mumkin. Uning vazni odatda 300–500 grammni tashkil etadi.

Bu o‘simlik ituzumdoshlar oilasiga mansub bo‘lib, pomidor, baqlajon va kartoshka ham shu oilaga kiradi. Meva ichidagi mayda urug‘larni ham iste’mol qilish mumkin.

Pepinoning ta’mi qovunning shirinligi va bodringning tetiklashtiruvchi ta’mini eslatadi. Shu sababli u ko‘pincha yangi uzilgan holda iste’mol qilinadi. Bundan tashqari, mevadan sanoat usulida turli mahsulotlar tayyorlanadi, uning tarkibiy qismlaridan esa kosmetika vositalarida foydalaniladi.

Pepino qanday yetishtiriladi?

Pepino bo‘yi bir metrgacha yetadigan, doim yashil yarim butasimon o‘simlikda o‘sadi. U iliq iqlimli hududlarda yaxshi rivojlanadi. Hozirgi vaqtda bu o‘simlik Janubiy Amerikaning ayrim mamlakatlarida, Yangi Zelandiyada hamda Yevropaning tropik va subtropik iqlim sharoitlariga mos hududlarida yetishtiriladi.

Pepino, asosan, qalamchalar orqali ko‘paytiriladi. Ayrim mamlakatlarda u pomidor kabi yer bo‘ylab yoyilgan holda yoki tayanchlarga bog‘lab o‘stiriladi. O‘simlik ekilganidan taxminan besh oy o‘tib, dastlabki mevalarini beradi. Qulay sharoitlarda ikki yilgacha hosil berishi mumkin.

Manbada keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, pepinoning har gektaridan 40–60 tonnagacha hosil olish mumkin. Biroq bu ko‘rsatkich yetishtirish sharoiti, tuproq holati va parvarish darajasiga qarab o‘zgarishi mumkin.

Pepino tabiatda yovvoyi holda kam uchraydi va, asosan, madaniy ekin sifatida yetishtiriladi. Uning mevalarini kuzgacha yig‘ib olish mumkin.

Mevachilikni rivojlantirish uchun yangi imkoniyat

O‘ziga xos ta’mi, tashqi ko‘rinishi va turli usullarda foydalanish imkoniyati tufayli pepino mevachilik sohasida qiziqish uyg‘otmoqda. Iliq iqlim sharoitida yetishtirish mumkin bo‘lgan bu ekin an’anaviy mevalardan farq qiladigan mahsulotlar yetishtirishni istagan dehqonlar uchun ham qiziqarli yo‘nalish bo‘lishi mumkin.