Amerikalik olimlar sakkiz hafta davomida parhez gazli ichimlik iste’mol qilish ortiqcha vaznga ega yosh ayollarda ichak mikroflorasi faolligining noxush o‘zgarishlariga olib kelishi mumkinligini aniqladilar. Tadqiqot kaloriyasiz shirin ta’m beruvchi sun’iy shirinlashtirgichlarning ichak bakteriyalariga ta’sirini o‘rganishga qaratilgan.
Tadqiqotda o‘rtacha yoshi 21 bo‘lgan, ortiqcha vaznga ega sakkiz nafar ayol ishtirok etdi. Nazorat guruhi tashkil etilmadi. Olimlar ishtirokchilarning ko‘rsatkichlarini tajriba boshlanishidan oldin va sakkiz haftalik davr yakunlangach o‘zaro taqqosladilar.
Tadqiqot AQShdagi Jorj Vashington universiteti Jamoat salomatligi maktabining Hisoblash biologiyasi instituti olimlari hamda Rod-Aylend universitetidan Ellison Silvetski tomonidan o‘tkazildi. Natijalar ilmiy ishlarning dastlabki nashrlari joylashtiriladigan medRxiv.org internet platformasida e’lon qilindi.
Tajriba ishtirokchilari ikki oy davomida har kuni sukraloza va kaliy asesulfamini o‘z ichiga olgan uch porsiya parhez Pepsi gazli ichimligini ichdilar. Ushbu moddalar mahsulotga qo‘shimcha kaloriya bermasdan shirin ta’m beradi. Tadqiqot boshida va yakunida ishtirokchilardan qon hamda najas namunalari olindi.
Olimlar ichak mikrobiomining moddalar almashinuvi bilan bog‘liq faolligidagi o‘zgarishlarni tahlil qildilar. Statistik tahlil natijasida gazli ichimlikni muntazam iste’mol qilgandan so‘ng 33 ta mikrob metabolik yo‘lining faolligida o‘zgarishlar aniqlangan. Ulardan 18 tasining faolligi oshgan, 15 tasiniki esa pasaygan.
Tadqiqotning eng muhim natijalaridan biri bakteriyalarning alanin aminokislotasini sintez qilish faolligi bilan qondagi interleykin-6 ko‘rsatkichi o‘rtasida kuchli ijobiy bog‘liqlik aniqlanganidir. Interleykin-6 organizmdagi tizimli yallig‘lanishning asosiy ko‘rsatkichlaridan biri hisoblanadi. Ushbu ikki ko‘rsatkich o‘rtasidagi korrelyatsiya koeffitsiyenti 0,74 ga teng bo‘lgan. Olimlarning ta’kidlashicha, statistik tekshiruvlardan keyin ham bu bog‘liqlik saqlanib qolgan.
Tadqiqotchilarning izohlashicha, ushbu bog‘liqlikning biologik jihatdan asosli sababi bo‘lishi mumkin. L-alanin bakteriyalar hujayra devorining asosiy tarkibiy qismlaridan biri bo‘lgan peptidoglikan tarkibiga kiradi. Olimlarning taxminiga ko‘ra, bakteriyalarning L-alanin ishlab chiqarish qobiliyati ortishi peptidoglikanning hosil bo‘lishi va yangilanishini kuchaytirishi mumkin. Uning bo‘laklari ichak qoplamasidan o‘tib, yallig‘lanish jarayonlarini faollashtirishda ishtirok etadigan NOD1 va NOD2 immun retseptorlariga ta’sir ko‘rsatishi ehtimoli bor. Biroq tadqiqot davomida ushbu mexanizm bevosita o‘rganilmagan.
Yangi natijalar ayni ilmiy loyiha doirasida o‘tkazilgan avvalgi kuzatuvlar ma’lumotlariga ham mos keladi. Oldingi tadqiqotlarda shirinlashtirgichlarni iste’mol qilish bilan ichakdagi shartli kasallik qo‘zg‘atuvchi enterobakteriyalar oilasiga mansub bakteriyalar ulushining ortishi o‘rtasida bog‘liqlik aniqlangan edi.
Umuman olganda, olimlar parhez gazli ichimliklarni iste’mol qilish, ichak mikroflorasining moddalar almashinuvi bilan bog‘liq imkoniyatlaridagi o‘zgarishlar hamda yallig‘lanish ko‘rsatkichlari o‘rtasida ehtimoliy bog‘liqlik mavjudligini aniqladilar. Ushbu holatlar o‘rtasida bevosita sabab-oqibat munosabati borligini aniqlash uchun ko‘proq odam ishtirokida uzoq muddatli klinik tadqiqotlar o‘tkazish zarur.









Izohlar
Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling.