Turkmaniston vakillari Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqlim o‘zgarishi to‘g‘risidagi doiraviy konvensiyasi Tomonlarining 31-konferensiyasi (COP31) doirasida Turkiyaning Antaliya shahrida Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) vakili bilan uchrashuv o‘tkazdilar. Uchrashuvda Turkmaniston ta’lim vaziri Jumamyrat Gurbangeldiyev ham ishtirok etdi. Tomonlar ta’lim, ilm-fan, shuningdek, atom va radiatsiya texnologiyalaridan tinchlik maqsadlarida foydalanish sohalaridagi hamkorlikni rivojlantirish istiqbollarini muhokama qildilar. Bu haqda «Atavatan Türkmenistan» nashri xabar berdi.

Uchrashuvda, avvalo, sog‘liqni saqlash tizimi, shuningdek, qishloq xo‘jaligi, atrof-muhitni muhofaza qilish va suv resurslarini boshqarish sohalari uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlash masalalariga e’tibor qaratildi. Turkmaniston vakillari MAGATE Yadro energetikasi departamentining Rejalashtirish, axborot va bilimlarni boshqarish bo‘limi direktori Wei Huang bilan hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari yuzasidan fikr almashdilar.

Ta’lim vaziri Jumamyrat Gurbangeldiyev Prezident Serdar Berdimuhamedov rahbarligida, turkman xalqining Milliy Yetakchisi, Turkmaniston Xalq Maslahati Raisi Gurbanguly Berdimuhamedovning strategik tashabbuslari asosida mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlar haqida so‘zlab berdi. Shu munosabat bilan zamonaviy tibbiyot infratuzilmasini rivojlantirish, ilm-fan yutuqlarini ishlab chiqarish va amaliyotga joriy etish, shuningdek, innovatsion texnologiyalardan samarali foydalana oladigan milliy mutaxassislarni tayyorlash muhimligi ta’kidlandi.

Bu yo‘nalishda olib borilayotgan ishlarning namunasi sifatida 2026-yil oktabr oyida Ashxobodda ochilgan 500 o‘rinli Xalqaro ilmiy-klinik onkologiya markazi ko‘rsatildi. Markaz pozitron-emission va bir fotonli emission kompyuter tomografiyasi uchun zamonaviy uskunalar, yuqori aniqlikdagi nur bilan davolash, radiosurgiya hamda radiofarmatsevtika texnologiyalari bilan jihozlangan. Ushbu imkoniyatlar onkologik kasalliklarni erta bosqichda aniqlash va davolash samaradorligini oshirishga yordam beradi. Shu bilan birga, yangi texnologiyalar bilan ishlash shifokorlarning kasbiy tayyorgarligiga qo‘yiladigan talablarni ham kuchaytiradi.

Uchrashuvda Myrat Garryýew nomidagi Turkmaniston Davlat tibbiyot universitetida nur diagnostikasi, nur terapiyasi va onkologiya yo‘nalishlari bo‘yicha mutaxassislar tayyorlanayotgani qayd etildi. Universitetda tegishli kafedralar faoliyat yuritadi, klinik ordinatorlar tahsil oladi hamda amaliyotchi shifokorlarning malakasini oshirish bo‘yicha tadbirlar amalga oshiriladi. Zamonaviy ilmiy-klinik markazlarning rivojlantirilishi tibbiy ta’lim, ilmiy tadqiqotlar va klinik amaliyot o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni mustahkamlash imkonini beradi.

Turkmaniston 2016-yildan buyon MAGATE a’zosi sifatida radiatsiya xavfsizligi, onkologik kasalliklarni aniqlash va davolash, mutaxassislar tayyorlash hamda tegishli infratuzilmani rivojlantirish yo‘nalishlarida Agentlik bilan hamkorlikni izchil kengaytirib borayotgani ta’kidlandi.

Shuningdek, Turkmaniston tomonidan 2026-yilda ilgari surilgan «Atoms for LLDCs» («Dengizga chiqish imkoniyati bo‘lmagan rivojlanayotgan mamlakatlar uchun atom energiyasi») xalqaro tashabbusining ahamiyati ko‘rib chiqildi. Avaza Harakatlar dasturi doirasida amalga oshirilayotgan ushbu tashabbus dengizga chiqish imkoniyati bo‘lmagan rivojlanayotgan mamlakatlarning atom ilmining tinchlik maqsadlaridagi yutuqlaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan.

O‘z navbatida, MAGATE vakili Agentlik a’zo mamlakatlarda ta’lim tizimi va kadrlar salohiyatini rivojlantirish uchun taklif qilishi mumkin bo‘lgan imkoniyatlar haqida ma’lumot berdi. Ular qatoriga ixtisoslashtirilgan o‘quv dasturlari, xalqaro amaliyotlar, ekspertlar guruhlarining tashriflari, yadro bilimlarini boshqarish dasturlari, raqamli ta’lim resurslari, shuningdek, universitetlar va ilmiy markazlar o‘rtasidagi hamkorlik kiradi.

MAGATEning yadro tibbiyoti, tibbiy fizika, nur terapiyasi va radiatsiyadan himoyalanish yo‘nalishlarida mutaxassislar tayyorlash dasturlari, jumladan, «Rays of Hope» («Umid nurlari») tashabbusi doirasida amalga oshirilayotgan ishlar ham muhokama qilindi.

Uchrashuv yakunida tomonlar hamkorlikni yanada rivojlantirish, turkman mutaxassislarining tayyorgarligini takomillashtirish, ilmiy-ta’limiy tajriba almashish va qo‘shma ta’lim tashabbuslarini amalga oshirish imkoniyatlarini o‘rganishdan manfaatdor ekanliklarini bildirdilar.