
Häzirki zaman ýokary tizlikli awtomagistrallaryň işjeň gurlup ulanmaga berilmegi Türkmenistanyň ykdysady we logistik kuwwatyny täze derejä çykarýar. Uzynlygy 600 kilometre ýetýän, ini 34,5 metr bolan «Aşgabat — Türkmenabat» ýokary tizlikli awtomagistraly munuň aýdyň subutnamasydyr. Sanly gözegçilik we intellektual ulgamlar bilen enjamlaşdyrylan bu döwrebap ýollaryň onlarça ýyllap bökdençsiz hyzmat etmegi üçin bolsa, olary aşa agramly ýüklerden goramak we ýol örtügini aýawly saklamak häzirki wagtda döwlet derejesinde möhüm wezipeleriň biri hökmünde kesgitlenýär.
Ýurdumyzda halkara standartlara laýyk gelýän täze ýollaryň uzak möhletleýin we durnukly ulanylmagyny üpjün etmek maksady bilen, agyr ýükli hem-de iri göwrümli ulag serişdeleriniň hereketini kadalaşdyrýan berk düzgünler we anyk talaplar hereket edýär.
Ýol Logistikasynyň Hukuk Binýady
Ýurt çägindäki ähli ýol gatnaşyklary we olary goramagyň gurallary «Awtomobil ýollary we ýol işi hakynda» Türkmenistanyň Kanuny esasynda düzgünleşdirilýär. 2013-nji ýylda kabul edilen we döwrüň talaplaryna laýyklykda yzygiderli kämilleşdirilýän bu resminama ýol düzüminiň elementlerini goramagyň kanuny esaslaryny kepillendirýär.
Ýollaryň enjamlaşdyrylyşynyň aýrylmaz bölegi hökmünde diňe bir ýol belgileri ýa-da çyzyklary däl, eýsem bellenilen kadalaryň gyşarnyksyz ýerine ýetirilişine gözegçilik edýän häzirki zaman awtomatlaşdyrylan agram we göwrüm barlag nokatlary hem hyzmat edýär.
Ýük Ulaglary Üçin Geçerli Agram Kadalary
Ýol örtüginiň wagtyndan öň könelmeginiň we zeperlenmeginiň öňüni almak üçin ulag serişdeleriniň umumy agramyna we oklara düşýän agramyna görä anyk çäklendirmeler bellenildi. Ýoluň görnüşine görä rugsatsyz geçip biljek iň ýokary agram ölçegleri aşakdakylardan ybaratdyr:
Eger ulagyň umumy agramy ýa-da oklaýyn ýüki kadadan ýokary bolsa, ol hökmany agram gözegçiligine degişli edilýär.
Iri Göwrümli Ulaglaryň Ölçeg Çäklendirmeleri
Hereket wagtynda howpsuzlygy kepillendirmek maksady bilen, aşakdaky ölçeglerden uly bolan ulag serişdeleri iri göwrümli diýlip hasap edilýär we olaryň hereketi aýratyn gözegçiligi talap edýär:
Daşaýyşlaryň Ýerine Ýetiriliş Tertibi we Maliýe Mehanizmi
Agyr ýükli we iri göwrümli ulaglaryň ýollarda hereket etmegi diňe öňünden berilýän ýörite rugsatnama esasynda mümkindir. Bu resminama anyk ugur boýunça, kesgitlenen wagt aralygynda we diňe bir gezeklik geçiş üçin niýetlenendir.
Hereketiň esasy şertleri we talaplary:
Häzirki wagtda bellenilen ugurlaryň, tizlik kadalarynyň we agram ölçegleriniň doly berjaý edilmegine degişli döwlet gulluklary tarapyndan yzygiderli gözegçilik edilýär. Bu düzgünleriň berjaý edilmegi diňe bir ýollary goramak däl, eýsem logistika kompaniýalarynyň hem bökdençsiz we durnukly işlemegine şert döredýär.
Ýokary tehnologiýaly we giň magistrallar halkymyzyň bähbidi hem-de ýurdumyzyň ykdysady durnuklylygy üçin gurulýar. Döwlet tarapyndan gurlan bu ägirt uly düzümi gorap saklamak we ony aýawly ulanmak bolsa her bir raýatyň we degişli edara-kärhanalaryň jogapkärli çemeleşmesine baglydyr.
(Görkezilen kadalaşdyryjy-hukuk binýady we Kanunlar barada has giňişleýin maglumat almak isleýänler Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň resmi saýtyndaky «Hukuk maglumatlar merkezi» bölüminden peýdalanyp bilerler).
Keywords