Donorçylyk — ynsanperwerligiň belent mysaly

Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň özeninde adam saglygy iň ýokary gymmatlyk hökmünde ykrar edilýär. Milli saglygy goraýyş ulgamynda giň gerimli özgertmeler amala aşyrylýar. Şol işleriň arasynda donorçylyk hem aýratyn orun eýeleýär.

Donorçylyk baradaky kanun we onuň ähmiýeti

Türkmenistanyň "Donorçylyk hakynda" Kanunyna laýyklykda, donorlaryň saglygyny goramak, gan we onuň düzüm böleklerini howpsuz tabşyrmak hem-de öwezini dolmak düzgünleşdirilýär. Bu kanun donorçylygyň hukuk esaslaryny berkidýär we onuň jemgyýetdäki ähmiýetini ýokarlandyrýar.

Bütindünýä gan donorlarynyň güni

Her ýylyň 14-nji iýunynda Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy tarapyndan Bütindünýä Gan Donorlarynyň güni bellenilýär. Bu sene, dünýäniň dürli künjeklerinde ýüzlerçe adamyň saglygyny halas edýän donorlaryň beýik ynsanperwerligine hormat goýmak maksadyny taşýar.

Donorlyk — diňe jemgyýet üçin däl, eýsem adam saglygy üçin hem peýdaly

Gan donorlary aýratyn talaplara laýyklykda saýlanyp alynýar. Ilkinji nobatda, olaryň ganlary kliniki-laboratoriýa barlagyndan geçirilýär. Arassa gan çykanda, onuň düzüm bölekleri (eritrositler, trombositler, plazma) işlenilip, bejeriş edaralaryna iberilýär.

Bir donor tarapyndan bir gezekde tabşyrylan gan bilen üç adamyň saglygyny halas etmek mümkin. Alymlaryň geçiren ylmy barlaglaryna görä, gan tabşyrmak adamyň öz saglygyna hem peýdaly bolup, bedende gan öndürilişini, öýjükleriň täzelenmegini güýçlendirýär.

Donor bolmagyň şertleri

18 — 60 ýaş aralygyndaky her bir sagdyn adam ýylda 4-5 gezek meýletin donor bolup biler. Gan tabşyrmazdan öň ýagsyz naharlar (et, gök önümler, miweler) iýmek maslahat berilýär.

Gan berilenden soň bedende täze gan öýjükleriniň (eritrositleriň) öndürilişi güýçlenýär, bu bolsa kislorodyň beden boýunça has netijeli ýaýramagyny üpjün edýär. Şeýlelikde, donorlygyň adam saglygyna edýän täsiri diňe bir jemgyýet üçin däl, eýsem donor üçin hem peýdalydyr.