“Tarim” nebit ýatagy Hytaýyň energetika howpsuzlygyny üpjün etmekde möhüm orun tutýar
Hytaýyň Milli nebit korporasiýasynyň (CNPC) maglumatlaryna görä, Sinszýan-Uýgur awtonom sebitinde ýerleşýän “Tarim” nebit käninden “Günbatar–Gündogar” gaz geçirijisi arkaly Hytaýyň gündogar sebitlerine iberilen tebigy gazyň möçberi 400 milliard kub metrden geçdi.
Bu iri energetika taslamasy 22 ýylyň dowamynda özüniň netijeliligini subut edip, ýurduň gündogaryndaky zawodlary we millionlarça maşgalanyň öýlerini ygtybarly energiýa çeşmesi bilen üpjün edip gelýär. Häzirki wagtda bu känden her sagatda 2 million kub metrden gowrak tebigy gaz Ýanszy derýasynyň deltasy we beýleki gündogar welaýatlar üçin gönükdirilýär.
Önümçilik kuwwatynyň yzygiderli artmagy
“Tarim” nebit ýatagynyň üstünlikleri, ilkinji nobatda, gözleg we özleşdiriş işleriniň netijeli guralmagy bilen baglanyşyklydyr. Hususan-da, “Kela-2” gaz käninde gaz çykarylyşynyň durnukly artmagy we täze aşa çuň guýularyň işe girizilmegi uly goşant goşdy. Geçirilen gözlegler netijesinde “Kela-Keşen” we “Bozi-Dabeý” ýaly trillion kub metr ätiýaçlyga eýe iki sany iri gazly zolak tapyldy. Netijede, “Kela-Keşen” käniniň tassyklanan geologik gorlary 1 trillion kub metrden geçdi.
Käniň tehniki mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak maksady bilen, Luntaý etrabynyň Lunnan gaz paýlaýyş bekedini giňeltmegiň üç tapgyry üstünlikli tamamlandy. Bu beked dürli gaz çeşmelerini esasy geçiriji ulgama birleşdirýän merkez hökmünde, gaz geçiriji ulgamynyň umumy geçirijilik kuwwatyny ep-esli ýokarlandyrdy.
Energetika we ekologiýa durnuklylygy
Hytaýyň iň uly nebit-gazly basseýni bolan “Tarim” çöketligi ýurduň umumy tebigy gaz önümçiliginiň altydan bir bölegini özünde jemleýär. Soňky alty ýylyň dowamynda bu ýerde ýyllyk gaz çykarylyşy yzygiderli 31 milliard kub metrden ýokary bolan durnukly önümçilik derejesi saklanyp galýar.
Umumy uzynlygy 8700 kilometrden geçýän “Günbatar–Gündogar” gaz geçirijisi diňe bir energetika üpjünçiligi däl, eýsem ekologik taýdan hem möhüm ähmiýete eýedir. Tebigy gazyň kömrüň ornuna giňden ulanylmagy, ýurtda uglerod zyňyndylarynyň azalmagyna we daşky gurşawy goramaga gönükdirilen maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegine uly ýardam berýär.
