Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturining (BMTTD) Turkmanistondagi vakolatxonasi Ashxobodda o‘tkazilgan ko‘rgazmada sil kasalligini erta aniqlashga yordam beradigan sun’iy intellekt texnologiyasi bilan jihozlangan o‘ta ixcham rentgen qurilmasini taqdim etdi. CAD4TB dasturiy ta’minoti asosida ishlaydigan ushbu qurilma Turkmanistonning sog‘liqni saqlash muassasalarida allaqachon foydalanishga topshirilgan.

«Takyk» nashrining 2026-yil 12-oktabrda e’lon qilgan xabariga ko‘ra, qurilma Turkmaniston sog‘liqni saqlash va tibbiyot sanoati xodimlari kuniga bag‘ishlangan ko‘rgazmada namoyish etildi.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) kompyuter yordamida sil kasalligini aniqlashga ko‘maklashadigan CAD4TB dasturiy ta’minotini katta yoshdagilar o‘rtasida sil kasalligi bo‘yicha skrining tekshiruvlarini o‘tkazishda qo‘llaniladigan vositalardan biri sifatida tavsiya qiladi.

An’anaviy rentgen tekshiruvlari ko‘pincha statsionar uskunalar va rentgenolog mutaxassislar ishtirokini talab qiladi. Yangi o‘ta ixcham qurilma esa ko‘chma bo‘lib, undan olis aholi punktlarida ham foydalanish mumkin. Qurilma elektr tarmog‘iga ulab zaryadlanadigan akkumulyator yoki komplekt tarkibiga kiruvchi quyosh paneli yordamida ishlashi mumkin. Bir marta zaryadlangan akkumulyator bilan 400 tagacha tekshiruv o‘tkazish imkoniyati ko‘zda tutilgan.

Qurilmaning asosiy xususiyatlaridan biri rentgen tasvirlarini sun’iy intellekt yordamida tezkor tahlil qilishdir. CAD4TB dasturiy ta’minoti o‘pka tasvirini bir necha soniya ichida tahlil qilib, sil kasalligi mavjud bo‘lish ehtimolini baholaydi. Ushbu texnologiya shifokorlarga qo‘shimcha ma’lumot taqdim etish orqali skrining tekshiruvlarini yengillashtirish, olis hududlarda tekshiruvlardan foydalanish imkoniyatini oshirish va diagnostik xatolar xavfini kamaytirishga yordam berishi mumkin. Shunga qaramay, dasturiy ta’minot natijalari shifokorning klinik baholashi va zarur qo‘shimcha tekshiruvlarning o‘rnini bosa olmaydi.

Loyiha BMTTDning OITS, sil va bezgakka qarshi kurash bo‘yicha Global jamg‘arma bilan strategik ko‘magida amalga oshirilayotgan hamkorligi doirasida hayotga tatbiq etilmoqda. Ushbu hamkorlikning asosiy maqsadi milliy sog‘liqni saqlash tizimining salohiyatini mustahkamlash, profilaktika tadbirlarini rivojlantirish va aholi uchun qulay raqamli tibbiy xizmatlarni joriy etishdan iborat.

Sun’iy intellekt bilan jihozlangan ko‘chma rentgen qurilmalaridan foydalanish, ayniqsa, olis hududlarda yashovchi aholining sil kasalligi bo‘yicha tekshiruvlardan o‘tishini yengillashtirib, kasallikni erta aniqlash imkoniyatlarini kengaytirishi mumkin.