Asgyrmak — burnuň nemli bardasy gyjyndyrylanda ýüze çykýan, bedeniň tebigy gorag refleksidir. Ol tozan bölejiklerini, dürli gyjyndyryjylary we beýleki ownuk bölejikleri burun boşlugyndan çykarmaga ýardam edýär.

Asgyrma başlamazdan öň burnuň nemli bardasyndaky duýujy nerw uçlary gyjyndyryjylary duýýar we beýnä habar iberýär. Beýni bolsa dem alyş myşsalarynyň, döş kapasasynyň we bokurdak töweregindäki myşsalaryň sazlaşykly hereketini üpjün edýär. Netijede, howa güýç bilen burun we kähalatlarda agyz arkaly daşary çykýar.

Asgyrmak wagtynda howa bilen birlikde ownuk damjalar hem ýaýrap biler. Şonuň üçin asgyranyňyzda agzyňyzy we burnuňyzy bir gezeklik elýaglyk bilen ýapmak, elýaglyk ýok bolsa, tirsegiňiziň içki tarapyna asgyrmak maslahat berilýär. Ulanylan elýaglygy zyňyp, elleriňizi ýuwmak hem ýokanç keselleriň ýaýramak töwekgelçiligini azaltmaga kömek edýär.

Näme üçin ýagty ýere çykanymyzda asgyrýarys?

Käbir adamlar garaňky ýerden ýagty güne çykanlarynda ýa-da güýçli ýagtylyga seredenlerinde yzly-yzyna asgyrýarlar. Bu hadysa ýagtylyga bagly asgyrmak refleksi diýlip atlandyrylýar. Ol hemmelerde duş gelmeýär we köplenç nesilden-nesle geçýän aýratynlyk bilen baglanyşyklydyr.

Güýçli ýagtylygyň görüş ulgamy arkaly nerw ulgamyna täsir etmegi asgyrmak refleksiniň döremegine sebäp bolup biler. Şeýle-de bolsa, bu hadysanyň anyk mehanizmi doly öwrenilip gutarylmady.

Käbir maglumatlarda adamlaryň takmynan 15–25 göteriminde ýagtylyga çykanda asgyrmak refleksiniň ýüze çykýandygy bellenilýär. Ýöne bu görkeziji geçirilen barlaglaryň usulyna we öwrenilen adamlaryň toparyna görä üýtgäp biler.

Asgyrmak, adatça, bedeniň kadaly gorag reaksiýasydyr. Emma ol ýygy-ýygydan gaýtalanyp, burun akmasy, gijilewük ýa-da gözleriň ýaşarmagy bilen utgaşsa, munuň sebäbi allergiýa ýa-da beýleki gyjyndyryjylar bolup biler.