Ekiş wagty

Hyýaryň ekiş wagty onuň haýsy usul bilen ösdürilmegine, sebitdäki howa şertlerine we topragyň ýylylygyna baglydyr. Türkmenistanyň şertlerinde iki esasy ekiş möwsümi bar:

  • Ýazky ekiş:
    Mart aýynyň ahyry – aprel başlarynda başlanýar. Bu döwürde topragyň temperaturasy +15 °C-den ýokary bolmaly.

  • Tomusky ekiş (ikinji ekiş):
    Iýun aýynyň ikinji ýarymyndan – iýul başlaryna çenli ýerine ýetirilýär. Bu döwürde howanyň gyzgynlygy sebäpli suwarylma aýratyn möhümdir.

Ekiliş usullary

1. Göni topraga ekmek (dana ekiş)

Bu usulda tohumlar göni meýdançadaky topraga ekilýär.

  • Aralyk: Hatara aralyk 60-70 sm, hatar içindäki aralyk 20-30 sm.

  • Gözli ekiş: Her göze 2-3 tohum goýulýar.

  • Çuňlugy: 2–3 sm.

Bu usul, gök ekinler bilen meşgullanýan oba hojalyk kärhanalary üçin amatly.

2. Nahal bilen ekmek

Nahallar ýörite tüýdüklerde ýa-da ýyladyşhanada ösdürilip, soň meýdana geçirilýär.

  • Nahaly taýýarlaýyş: Ekişden 20–25 gün öň tohumlar tüýdüklerde ekilýär.

  • Ösüş derejesi: 3–4 ýaprak çykan mahal meýdana geçirilýär.

  • Üstünligi: Hasyl has ir alnar we ösüş has çalt başlar.

Nahal usuly, kiçi göwrümli baglarda ýa-da gysga wagtda ir hasyl gazanmak isleýänler üçin amatlydyr.

Toprak taýýarlygy

Hyýar üçin ýeňil, gurplu, gowy guradylan toprak iň gowusydyr. Ýagdaýy gowulandyrmak üçin:

  • Galla, pomidor ýa-da kelläp ösdürilýän ekinlerden soň ekmek peýdalydyr.

  • Organiki dökün (tezek ýa-da kompost) goşmak maksadalaýykdyr.

  • Topragy ýazdan öň gögerip başlamazdan öň 20–25 sm çuňlykda sürmek maslahat berilýär.

Suwaryş we ideg

  • Yzygiderli suwaryş möhümdir, esasan hem gülläp başlamazdan öň we miwe döretme döwründe.

  • Zalal berýän ösümliklerden arassalamak we topragy ýumşatmak ösüşi güýçlendirýär.

  • Güýçli ösmegi üçin azot, fosfor we kaliy dökünleri ulanylýar.

Hasyl ýygnamak

  • Ekişden 40–60 gün soň ilkinji hasyl ýygnalyp başlaýar.

  • Miweler 10–15 sm uzynlykda ýitirilmezden ýygnalmaly, çünki garran hyýarlarda tagam we hili pese gaçar.

Hyýar ösdürmek – wagtynda ekiş, dogry suwaryş we ideg bilen hasylly we peýdaly bolup biler. Türkmenistanyň günli howasy we baý topragy bu gök önümi ösdürmek üçin amatly şertleri döredýär.