Türkmenistanda ýerleriň zaýalanmagyna garşy sanly gözegçilik ulgamy ornaşdyrylýar
Durnukly ösüş boýunça döwletara toparynyň Ylmy-maglumat merkezi (DÖDT ÝMM) Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy (BMGÖM), Ählumumy Ekologik Gaznasy hem-de Türkmenistanyň degişli pudak edaralary bilen bilelikde ekologiýa çäreleriniň täze tapgyryna badalga berdi. Bu hyzmatdaşlygyň çäklerinde ýerleriň zaýalanmagynyň bitarap deňagramlylygy ýörelgelerini ýer ulanyş boýunça döwlet syýasatyna işjeň ornaşdyrmak göz öňünde tutulýar.
Ýurdumyzda 2026–2028-nji ýyllar üçin Sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň döwlet maksatnamasy durmuşa geçirilýär. Şu maksatnama bilen utgaşdyrylan täze ekologik taslamanyň esasy ugry döwrebap Geografik maglumatlar ulgamlaryna (GMU) geçmekden hem-de emeli hemralardan alnan ýerleri uzakdan zontlamak maglumatlaryny netijeli ulanmakdan ybaratdyr. Döwrebaplaşdyrylýan milli gözegçilik ulgamynyň binýadyny döretmek maksady bilen, bilermenler topary ýakynda Lebap we Daşoguz welaýatlaryna ýörite meýdan ekspedisiýalaryny gurnadylar.
Ekspedisiýalaryň barşynda toplanan uly göwrümli amaly maglumatlar öri meýdanlaryndaky, suwarylýan ýerlerde we goralýan tebigy zolaklardaky zaýalanan ýerleriň ýerli «gyzgyn nokatlaryny» anyklamaga mümkinçilik berdi. Bu barlaglar we seljermeler BMG-niň Çölleşmä garşy göreşmek baradaky konwensiýasynyň halkara standartlaryna doly laýyklykda amala aşyryldy. Toplanan maglumatlar topragyň ýagdaýyny anyk çaklamaga hem-de degişli dolandyryş çözgütlerini dessin kabul etmäge ýardam berjek bitewi sanly maglumatlar binýadynyň esasyny düzer.
Munuň bilen bir wagtda, häzirki döwürde Türkmenistanda Çölleşmä garşy göreşmek baradaky milli hereketler maksatnamasynyň täze redaksiýasyny taýýarlamak boýunça işler gyzgalaňly alnyp barylýar. Şeýle hem sebitde ekologik durnuklylygy üpjün etmek maksady bilen, Merkezi Aziýa ýurtlary üçin ýöriteleşdirilen Sebit merkezini döretmek baradaky başlangyç ylmy esasda öwrenilýär. Bu halkara başlangyçlaryň durmuşa geçirilmegi Aşgabadyň sebitiň ekologik howpsuzlygy meselelerinde esasy bilermenler meýdançasy hökmündäki abraýly derejesini has-da berkider.
