Türkmenistanda Gurban baýramy we milli tagamlar

Gurbanlygyň manysy

Gurban baýramynyň esasy nyşany — gurban kesmekdir. Bu däp pygamber Ybraýymyň ogly Ismaili gurban bermäge taýýarlan synagyndan gözbaş alýar. Allanyň razylygy üçin edilýän gurban, Allatagalla bolan yhlaslylygyň we boýun bolmagyň alamaty hasaplanylýar. Türkmenistanda hem bu däbe uly hormat goýlup, baýram güni goç, sygyr ýa-da düýe gurban edilýär.

Gurbanlyk eti üç bölege bölünip:

• biri öý halkyna,

• biri garyndaşlara we goňşulara,

• biri bolsa mätäçlere paýlanylýar.

Baýramçylykda milli tagamlar

Türkmen halky Gurbanlyk baýramynda aýratyn baýramçylyk naharlaryny taýýarlamak bilen tanalýar. Bu tagamlar diňe bir dadynyň owadanlygy bilen däl, eýsem baýramçylyk ruhuny we jemgyýetde paýlaşmagyň ähmiýetini görkezýär.

1. Gara çorba

Gurbanlyk etinden taýýarlanylýan iň meşhur milli tagamlaryň biri. Ýaňy gurban edilen goçdan ýa-da sygyrdan taýýarlanylýar. Gaýnap duran etiň ýüzüne çykýan gara ýagly suwy bilen ýörite taýýar edilýär. Gara çorba baýram naharynyň ilkinji we esasy tagamydyr.

2. Gowurma

Gurbanlyk etinden taýýarlanylýan başga bir tagam — gowurma. Eti ýagda gowrup, käwagt sogan, burç we başga tagam berijiler bilen bilelikde taýýarlanylýar. Göni nahar hökmünde ýa-da çörek bilen bilelikde hödürlenýär.

3. Pişme

Pişme — baýramçylyklarda hökman bişirilýän unaşly tagamdyr. Hammam edilen unaşdan taýýarlanyp, ýagda gowrulýar. Göwün hoş etmek üçin garyndaşlara we goňşulara paýlanylýar.

4. Çörek we çörek önümleri

Baýramda ak çörekler, somsa, gatlama ýaly tagamlar bişirilýär. Olaryň arasynda dürli göwünler üçin şekerli we ýumurtgaly görnüşler hem bar. Çörek türkmen maşgalasynyň hormat we bereket nyşany bolup, baýramda has-da aýratyn orny eýeleýär.

5. Süýji tagamlar

Baýramçylyklarda bally, burçly süýjüler, şekerli kökeler, tamdyra taýýarlanan pişmişler hem giňden ulanylýar. Bu tagamlar ýaşlara hem aýratyn şatlyga sebäp bolýar.

Dini we jemgyýetçilik çäreler

Gurbanlyk baýramynyň dowamynda:

• Ýadygärliklerde, metjitlerde dogalar okalýar

• Gurbanlyklar edilýär

• Mätäç maşgalalara kömek edilýär

• Gartaşanlara, ýetimlere, keselhanadakylara iýmit paýlanýar

• Gurbançylyk sadakalary berilýär

Şeýle hem, Türkmenistandan her ýyl ýüzlerçe musulman hökümet tarapyndan Saud Arabystanyndaky mukaddes Mekgä Haj zyýaratyna ugradylyp, baýramçylyk bilen birlikde ruhy we dini borç ýerine ýetirilýär.

Gurbanlyk baýramy türkmen halkynyň gadymy dini we medeni däpleriniň dowamydyr. Bu baýramda diňe bir dini borçlar ýerine ýetirilmeýär, eýsem halkyň agzybirligi, mertligi, paýhasy hem-de sahawatlylygy hem dabaralanýar. Baýramçylykda taýýar edilýän milli tagamlar — türkmen maşgalasynyň sahawatyny, dostlugy we myhmansöýerligini görkezýän ajaýyp medeni nyşandyr. Gurbanlyk baýramy — ruhy tämizlenmegiň, ynsanperwerligiň we milli däpleriň baýramydyr.